Bước vào tháng Năm ở Sydney, tiết trời bắt đầu chuyển hẳn sang cuối Thu: sáng se lạnh, trưa dịu nhẹ, chiều tối ẩm và mát. Đây là thời điểm tuyệt vời để một người yêu làm vườn bắt đầu một vụ rau mới – vừa thong thả chăm cây, vừa có rau sạch tươi ngon cho bữa cơm gia đình.
Sydney thuộc vùng khí hậu ôn hòa, mùa Đông không quá khắc nghiệt, rất thích hợp cho các loại rau chịu lạnh. Nhiệt độ mát giúp cây ít sâu bệnh, đất giữ ẩm tốt, hạt giống dễ nảy mầm. Vì vậy, cuối Thu – đầu Đông là một trong những mùa trồng rau “nhàn” nhất trong năm.
- Những loại rau phù hợp
Dựa trên lịch trồng trọt cho vùng ôn hòa và gợi ý từ các hướng dẫn trồng rau tại Sydney, thời điểm này bạn có thể trồng các loại sau:
Rau ăn lá
• Cải bó xôi (spinach)
• Xà lách (lettuce) – đặc biệt là các giống chịu lạnh như cos, butterhead
• Cải xanh, cải ngọt, cải thìa
• Cải xoăn (kale) – rất hợp khí hậu lạnh
Họ cải – Brassicas
• Bông cải xanh (broccoli)
• Súp lơ trắng (cauliflower)
• Cải bắp (cabbage)
• Brussels sprouts (nếu thích thử nghiệm)
Rau củ – Root vegetables
• Cà rốt (carrot)
• Củ dền (beetroot)
• Củ cải trắng, củ cải đỏ (radish) – dễ trồng, thu hoạch nhanh
Họ đậu
• Đậu tằm (broad beans) – rất hợp trồng vào cuối Thu
• Đậu Hà Lan (peas) – leo giàn đẹp và dễ chăm
Hành – tỏi – hẹ
• Hành lá (spring onion)
• Tỏi
• Hẹ
Những loại rau này đều chịu lạnh tốt, phát triển mạnh trong điều kiện ngày ngắn – đêm dài của mùa Thu – Đông.
- Chuẩn bị đất
Dù trồng rau gì, đất tốt là nền tảng cho một khu vườn khỏe mạnh. Cách chuẩn bị đất đơn giản mà hiệu quả
• Xới tơi lớp đất sâu 20–25 cm để rễ dễ phát triển.
• Trộn phân hữu cơ (compost) hoặc phân chuồng hoai mục – khoảng 3–5 kg/m².
• Bổ sung phân trùn quế nếu có, giúp đất tơi xốp và giàu vi sinh.
• Phủ một lớp mỏng mulch (rơm, vỏ cây, lá khô) để giữ ẩm và hạn chế cỏ dại.
• Đảm bảo đất thoát nước tốt, vì mùa Thu – Đông có thể có mưa rải rác.
Đất tốt giúp hạt nảy mầm nhanh, cây khỏe, ít sâu bệnh và cho năng suất cao.
Mua hạt giống ở đâu?
Có thể mua tại các vựa ương cây và bán cây ở Bonnyrigg hoặc tại những nơi khác kể cả online.
• Bunnings Warehouse – có đủ loại hạt phổ biến, giá phải chăng.
• The Seed Collection (online) – nhiều giống rau Á châu, chất lượng tốt.
• The Diggers Club – nổi tiếng với hạt giống heirloom, rất đáng thử.
• Các tiệm Á châu ở Cabramatta, Bankstown – đôi khi có hạt giống rau Việt như mồng tơi, rau muống, tía tô.
Chỉ cần vài gói hạt, một ít đất tốt và chút kiên nhẫn, bạn sẽ có một khu vườn xanh mướt suốt mùa Đông. Và biết đâu, giống như tôi, bạn sẽ tìm thấy trong khu vườn ấy một niềm vui rất riêng – một niềm vui giản dị mà bền bỉ, giúp mỗi ngày trôi qua thêm nhẹ nhàng.
- Gieo hạt - ương cây đúng cách
Mỗi loại rau có cách gieo khác nhau, nhưng bạn có thể áp dụng nguyên tắc chung sau:
Gieo trực tiếp xuống đất
Phù hợp với:
• Cà rốt
• Củ dền
• Củ cải
• Đậu tằm, đậu Hà Lan
• Rau cải các loại
Cách làm:
• Tạo rãnh nông 0.5–1 cm cho rau lá, 1–2 cm cho củ, 3–5 cm cho đậu.
• Gieo hạt thưa, tránh gieo dày.
• Lấp đất nhẹ, tưới phun sương.
• Giữ ẩm liên tục 7–14 ngày đầu.
Gieo vào khay ươm rồi đem trồng
Phù hợp với:
• Bông cải xanh
• Súp lơ
• Cải bắp
• Xà lách
• Hành lá
Cách làm:
• Dùng khay ươm hoặc ly nhỏ có lỗ thoát nước.
• Đổ đất ươm (seed raising mix) – loại đất nhẹ, thoáng.
• Gieo 1–2 hạt mỗi lỗ, phủ lớp đất mỏng.
• Đặt khay nơi có nắng nhẹ buổi sáng.
• Tưới phun sương mỗi ngày.
• Khi cây cao 7–10 cm, có 3–4 lá thật thì đem trồng ra đất.
Lưu ý quan trọng khi ươm cây
• Không tưới mạnh làm trôi hạt.
• Không để khay ươm dưới nắng gắt.
• Tránh để đất quá ướt gây úng rễ.
- Trồng cây con ra đất
Khi cây đã sẵn sàng, bạn có thể trồng ra luống hoặc chậu.
Khoảng cách trồng gợi ý
• Xà lách: 25–30 cm
• Cải xanh, cải ngọt: 20–25 cm
• Bông cải xanh: 40–50 cm
• Súp lơ: 40–50 cm
• Đậu tằm: 30–40 cm
• Cà rốt: tỉa còn 5–8 cm/cây
Khoảng cách đủ rộng giúp cây nhận đủ ánh sáng và dinh dưỡng.
- Chăm sóc rau trong mùa Thu – Đông
Tưới nước
• Tưới 1 lần/ngày vào buổi sáng.
• Tránh tưới chiều tối để hạn chế nấm bệnh.
• Mùa lạnh đất giữ ẩm lâu, nên kiểm tra trước khi tưới.
Bón phân
• Sau khi cây bén rễ 10–14 ngày, bón phân hữu cơ dạng viên hoặc nước phân cá.
• Lặp lại mỗi 2–3 tuần.
Phòng sâu bệnh
Mùa lạnh ít sâu, nhưng vẫn có:
• Sên, ốc sên
• Sâu xanh ăn lá cải
Cách xử lý:
• Nhặt bằng tay vào sáng sớm.
• Dùng vỏ trứng nghiền rải quanh gốc.
• Dùng bẫy bia cho ốc sên.
- Thu hoạch – niềm vui của người làm vườn
Thời gian thu hoạch tham khảo
• Xà lách: 6–8 tuần
• Cải xanh, cải ngọt: 4–6 tuần
• Cà rốt: 10–12 tuần
• Củ cải: 4–5 tuần
• Đậu tằm: 12–16 tuần
• Bông cải xanh: 10–14 tuần
Thu hoạch đúng lúc giúp rau ngon, giòn và ngọt.
- Một vài mẹo nhỏ cho người trung niên thích làm vườn
• Trồng ít nhưng đa dạng, mỗi loại vài cây để dễ chăm.
• Dùng chậu cao hoặc luống nâng để đỡ phải cúi nhiều.
• Chọn giống dễ trồng như xà lách, cải ngọt, củ cải, đậu tằm.
• Ghi nhãn ngày gieo – ngày trồng để theo dõi.
• Tận dụng nắng sáng, tránh nắng gắt buổi trưa.
Làm vườn không chỉ là trồng rau, mà còn là niềm vui mỗi sáng ra vườn, nhìn cây lớn lên từng ngày.
Giữa tháng Năm – cuối Thu ở Sydney là thời điểm lý tưởng để bắt đầu một vụ rau mới. Với khí hậu mát mẻ, đất ẩm và ít sâu bệnh, bạn có thể trồng rất nhiều loại rau ngon và bổ dưỡng. Chỉ cần chuẩn bị đất tốt, gieo hạt đúng cách và chăm sóc nhẹ nhàng, khu vườn nhỏ của bạn sẽ xanh mướt suốt mùa Đông.
BBT Dân Việt News
