Đời sống

Buổi sáng hôm ấy, ông Lâm đi bộ chậm hơn thường lệ trên con đường nhỏ dẫn vào khu chợ người Việt ở Cabramatta. Không phải vì tuổi tác – ông mới ngoài năm mươi, thân hình vẫn rắn rỏi – mà vì từ ngày vợ mất, ông học cách bước chậm để tính toán từng khoản chi trong đầu: tiền điện, tiền nước, tiền học của con gái út đang học ở TAFE.

Có người sang Úc để học hành, có người đi làm, có người tìm chân trời mới. Còn Tuyến sang Úc với một kế hoạch nghe rất đơn giản: đi chơi vài tháng, ngắm kangaroo, chụp vài tấm hình trước Nhà hát Opera Sydney, rồi nếu còn thời gian thì… kiếm ít tiền mang về.

Người ta vẫn nói: đời sống đôi khi giống một cuốn tiểu thuyết – có chương buồn, chương vui, có nhân vật chính diện, phản diện, và có những khúc quanh bất ngờ khiến độc giả phải bật dậy, dụi mắt, tự hỏi: “Ủa, chuyện này thiệt hả?”. Câu chuyện của ông T, một giáo chức 82 tuổi góa vợ, bắt đầu từ một tủ sách quý và kết thúc bằng một bài học mà ông nói “đáng giá hơn cả mấy chục ngàn đô mình đã mất”.

Ngôi nhà bốn phòng ngủ của ông Bảy nằm ở một góc ngoại ô yên tĩnh, nơi gió chiều thổi qua những tán bạch đàn nghe như tiếng ai thở dài. Từ ngày bà Bảy mất, căn nhà rộng thênh thang ấy trở thành một khoảng trống mênh mông. Ông vẫn giữ nguyên đôi dép của bà dưới chân giường, vẫn để cái áo len bà hay mặc trong mùa đông treo sau cửa phòng tắm. Người ta nói thời gian sẽ làm nguôi ngoai, nhưng với ông Bảy, thời gian chỉ làm căn nhà rộng thêm, còn nỗi cô đơn thì chẳng hề nhỏ lại.

Buổi sáng ở Sài Gòn, trời chưa kịp nắng mà tiếng xe đã rần rần ngoài hẻm. Tôi gặp chị Hồng – một bà mẹ trẻ, tay bưng ly cà phê sữa đá, mắt nhìn thằng cu nhà chị đang đứng cạnh mấy đứa trẻ Tây trong công viên. Chị thở dài: “Trời đất, con tui sao nhỏ xíu vậy trời? Chắc thiếu canxi quá!”

Tỉ lệ những người chạm mốc 100 tuổi nhưng vẫn còn sống một cách bình thường - không nằm liệt, không lẫn nặng, không mắc các bệnh khiến họ mất khả năng nhận biết chung quanh - các cụ vẫn hiểu, vẫn nghe được và vẫn biết trả lời… đang tăng lên ở mọi quốc gia - từ Mỹ, Anh, Pháp đến Úc, Nhật Bản. Họ là nhóm mà Harvard và Oxford gọi là “robust centenarians”: những người đã đi qua một thế kỷ mà vẫn giữ được sự minh mẫn, sự độc lập và một chút tinh nghịch của tuổi già. Khoa học đã chuẩn bị rất kỹ cho hiện tượng này.

Trong một quán cà phê nhỏ ở phía nam thành phố, Hạnh, 36 tuổi, ngồi đối diện Lan, 39 tuổi. Hai người phụ nữ Việt Nam đã sống ở Brisbane nhiều năm, đủ lâu để nói tiếng Anh không còn ngượng miệng, đủ lâu để biết chỗ nào mua rau Việt rẻ hơn, tiệm phở nào nước dùng “có tình” hơn và đủ lâu để hiểu rằng ở xứ người, có một người bạn thật lòng đôi khi quý hơn cả một chiếc xe xịn.

Tôi tên là Frank, cái tên Tây mà tôi mang từ ngày đặt chân đến Úc năm 1985. Người ta bảo tôi là “ông già Việt lai Úc”, còn tôi thì chỉ tự nhận mình là một người đàn ông bình thường, đã đi qua gần hết cuộc đời bằng sự cần mẫn làm việc và một trái tim chung thủy dành cho vợ tôi – người đã rời xa tôi sau hơn bốn mươi năm chung sống.

Có những phút giây trong đời, dù đã biết trước sẽ đến, nhưng khi nó thực sự xảy ra, lòng người vẫn không sao ngăn được nỗi nghẹn ngào. Nhạc mẫu tôi vừa qua đời ở tuổi 99. Và điều tôi muốn nói trước hết không phải là một lời than khóc, mà là một lời tạ ơn Đức Chúa Trời.

Tôi năm nay sáu mươi ba tuổi, sống ở Úc cũng đã nhiều năm, vậy mà mỗi lần đứng trước kệ nước rửa chén trong Coles hay Woolies, tôi vẫn thấy mình như con bé mười tuổi ngày xưa, đứng trong bếp nhà má, tay cầm cục xà phòng giặt đồ mà má đưa cho. Hồi đó, má chỉ nói một câu gọn lỏn:...