Đời sống

Trong kho tàng tục ngữ Việt Nam, có những câu nghe lên đã thấy mát lòng, có những câu nghe lên đã thấy đau, và có những câu nghe lên… hơi rùng mình. “Tham như đỉa đói” thuộc nhóm cuối cùng. Chỉ bốn chữ thôi mà mở ra cả một thế giới hình ảnh: con đỉa đen sì, trườn trườn trong bùn, đánh hơi thấy hơi ấm là bám vào, hút cho đến khi no căng như trái cà pháo. Người Việt xưa không dùng hình ảnh nhẹ nhàng để nói về lòng tham; họ chọn thứ gì gây ám ảnh, để ai nghe cũng phải giật mình mà tự soi lại mình.

Tối hôm qua, tôi ngồi nhâm nhi ly trà xanh, chợt nhớ câu nói của bà chị hàng xóm: “Mi uống trà chi giờ ni, lát nữa thức trắng con mắt như con cú!” Nhưng cũng có người lại bảo: “Uống miếng trà vô, ngủ sâu như đá.” Rứa là trong một xóm nhỏ thôi đã có hai trường phái. Còn trên thế giới, chuyện trà xanh – trà đen, ngủ ngon – mất ngủ, cũng lắm điều ngang trái.

Ngày Bích Ngọc sinh ra, người ta bảo cô là đứa trẻ có phúc tướng: đôi mắt hiền, nụ cười dịu, dáng vẻ thanh tao của người được nuôi dưỡng trong ấm êm và giáo dục tử tế. Nhưng điều khiến người ta quý cô không phải vì gia đình giàu có hay vẻ đẹp nhẹ như sương mai, mà vì cái cách cô sống: bình dị, khiêm nhường, và luôn nhìn người bằng ánh mắt trong trẻo.

Học sinh ra trong một gia đình dân dã ở một vùng nông thôn xa thành phố. Cha anh – ông Bảy – là người đàn ông hiền lành, quanh năm lam lũ với nghề chăn nuôi. Mẹ anh – bà Bảy – tảo tần, chịu thương chịu khó, dành cả đời lo cho chồng con. Hai anh em Học lớn lên trong tình thương mộc mạc ấy, với những bữa cơm đạm bạc nhưng đầy tiếng cười. Khi Học đỗ đại học rồi lên thành phố lập nghiệp, cha mẹ mừng đến rơi nước mắt. Họ tin rằng đời con mình rồi sẽ khá hơn.

Người ta vẫn nói: “Đời người đàn bà, hạnh phúc hay khổ đau nhiều khi nằm trong một chữ duyên và một chữ phận.” Với bà Xuyến, cả hai chữ ấy dường như đều nghiêng về phía nhẫn nhịn và hy sinh.

Ngoại ô Adelaide buổi chiều có một thứ ánh sáng rất lạ – không quá chói, không quá nhạt, như thể mặt trời cũng biết tiết chế để không làm ai đau mắt. Trong thứ ánh sáng ấy, những ngôi nhà một tầng nằm im lìm, vườn trước vườn sau gọn gàng, cây bạch đàn cao gầy đung đưa trong gió. Ở một góc yên tĩnh như vậy, đã từng có một căn nhà nhỏ, mái ngói cũ, tường gạch hơi bong, nhưng ấm áp đến mức ai bước vào cũng thấy như có hơi người ôm lấy mình.

Hiện tượng phụ nữ khó thụ thai đang gia tăng ở Anh và Úc, và tỷ lệ sử dụng phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) đã tăng mạnh trong thập niên qua. Theo báo cáo của Cơ quan Quản lý Thụ tinh và Phôi người Anh (HFEA), cứ mỗi lớp học ở Anh hiện nay có ít nhất một em bé được sinh ra nhờ IVF.

Tuổi càng cao, người ta càng dễ nhận ra một chân lý hơi buồn cười: càng lo thì càng… mệt, mà càng mệt thì càng dễ bệnh. Khoa học gần đây cũng đồng tình với điều mà ông bà ta đã nói từ lâu: “Lo bò trắng răng”. Một nghiên cứu của Đại học New York cho thấy những người càng lo lắng về sức khỏe và tuổi già thì các dấu hiệu lão hóa sinh học trong máu càng tăng tốc. Những thay đổi này được đo bằng các “đồng hồ biểu sinh” – thứ mà nếu đem kể cho các cụ nghe, có khi họ sẽ bảo: “Ờ, tao biết rồi, khỏi cần đồng hồ, nhìn cái mặt tao là biết già nhanh hay chậm”. Nhưng khoa học vẫn phải làm việc của khoa học: đo đạc, phân tích, và kết luận rằng lo lắng không chỉ làm nặng đầu mà còn in dấu lên từng tế bào.

Chiều nay trời Sydney lạnh lẽo, gió thổi qua hiên nhà nghe như tiếng ai thở dài. Bà Tám ngồi một mình, tay cầm tách trà nóng mà lòng cứ nặng trĩu. Không hiểu sao, hai chữ “phụng dưỡng” cứ lởn vởn trong đầu, như muốn nhắc bà Tám nhớ lại bao chuyện đã thấy, đã nghe, đã trải qua ở xứ Úc này.

Ông Trị năm nay năm mươi sáu tuổi, dáng người vẫn còn rắn rỏi của một người quen làm việc tay chân, nhưng ánh mắt đã nhuốm màu mệt mỏi. Người ngoài nhìn vào cuộc đời ông, ai cũng bảo ông là người đàn ông mẫu mực: thương vợ, thương con, làm ăn chân chính, không rượu chè, không cờ bạc. Ông cũng tin như vậy. Suốt bao nhiêu năm, ông vẫn nghĩ mình đã làm tròn bổn phận của một người chồng, người cha - bằng cách làm việc không ngơi nghỉ để mang về cho gia đình một cuộc sống đủ đầy.