Đời sống

Bảy năm sau ngày ông mất, căn nhà của bà Huệ vẫn sáng đèn mỗi tối, nhưng ánh sáng ấy không còn ấm như xưa. Ông ra đi ở tuổi bảy mươi sáu, để lại cho bà một khoảng trống dài hơn cả con đường từ Sydney ra biển Bondi. Ba người con đều đã có nhà riêng, có gia đình, có những bận rộn riêng. Căn nhà của bà — tài sản chung của hai vợ chồng sau bốn mươi năm làm lụng — giờ được định giá bốn triệu đô. Một con số biết nói, và nói nhiều hơn cả những lời thăm hỏi của con cái.

Trong khu phố nhỏ nơi tôi sống ở Sydney, có những người hàng xóm mà tôi gặp gần như mỗi ngày, nhưng chưa từng biết tên. Họ đi ngang qua cửa nhà tôi, gật đầu chào, mỉm cười, đôi khi nói một câu xã giao ngắn, rồi biến mất sau hàng rào gỗ. Dù không biết tên, họ vẫn là một phần của đời sống tôi — như những nhân vật phụ trong một bộ phim dài tập, xuất hiện đều đặn nhưng không bao giờ có thoại dài.

Bánh tai heo, hay còn gọi là bánh lỗ tai heo, là một loại bánh quy giòn rụm, thường được làm từ bột mì, trứng, bơ và các nguyên liệu tạo vị như cacao. Đặc điểm nổi bật của món bánh này là hình dạng xoắn ốc đẹp mắt, tạo nên cảm giác như một chiếc bánh “công nghiệp” nhưng thực chất lại rất dễ làm tại nhà.

Với nhiều thành phố nổi tiếng, chỉ Sydney nhìn từ phía sau những biểu tượng cần một biểu tượng là đủ để người ta nhận ra. Paris có tháp Eiffel, New York có tượng Nữ thần Tự do, Rome có Colosseum. Còn Sydney, chỉ cần vài nét trắng cong của Opera House, một vòm thép khổng lồ của Harbour Bridge và mặt nước xanh của Sydney Harbour, người ta gần như đã có thể gọi đúng tên thành phố. “Nhưng nếu chỉ nhìn Sydney qua ba biểu tượng ấy, có lẽ chúng ta mới chỉ nhìn thấy gương mặt trang điểm đẹp nhất của thành phố.”

Buổi sáng ở Adelaide, mặt trời vừa nhú lên, ánh sáng tràn qua những mái nhà lấp lánh tấm pin năng lượng mặt trời. Một khung cảnh rất “xanh”, rất hiện đại, rất đúng tinh thần thời đại. Nhưng nếu cúi xuống một chút, bạn sẽ thấy một câu chuyện khác: dưới những tấm pin ấy, có một gia đình chim đang ríu rít làm tổ, coi đó như căn hộ cao cấp miễn phí. Và câu hỏi bật ra, nghe vừa buồn cười vừa triết lý: ai mới là chủ nhà?

Melbourne vào buổi sáng thứ Hai luôn có một nhịp điệu rất riêng: gió lạnh từ sông Yarra thổi qua những con phố lát đá, tiếng tàu điện leng keng trên đường Collins, và mùi cà phê rang mới từ các quán nhỏ ở Carlton. Không ai để ý rằng đúng 7 giờ 15 sáng hôm ấy, một người phụ nữ 57 tuổi tên Hà – dáng người nhỏ, tóc uốn nhẹ, áo khoác màu be – bước ra khỏi căn nhà gạch đỏ ở Footscray với chiếc túi vải đi chợ. Bà không mang theo điện thoại. Không mang hộ chiếu. Không mang hành lý. Không mang gì ngoài một tờ danh sách mua rau được gấp làm tư.

Tôi là một bà Việt đã sống ở Úc hơn bốn mươi năm. Bốn mươi năm đủ để tóc bạc, đủ để lòng mềm, và đủ để thấy cuộc đời thay đổi nhanh đến mức đôi khi mình… không theo kịp. Nhưng có một điều khiến tôi buồn nhất: ông bà và các cháu ngày nay xa nhau hơn trước – không phải vì địa lý, mà vì… màn ảnh nhỏ.

Một số người dường như sinh ra để tìm thấy điều không vừa ý. Trời nóng thì than nóng, trời lạnh lại than lạnh. Hàng xóm đậu xe không đúng chỗ cũng bực; con cái về trễ cũng trách. Người khác thành công thì cho rằng “có người giúp”, người khác thất bại lại bảo “đã biết trước rồi”.

Ở Adelaide, trong cộng đồng người Việt, chuyện giúp nhau tìm phòng trọ, giới thiệu việc làm hay cho mượn chiếc xe đi chợ vốn quen thuộc như chuyện hỏi “ăn cơm chưa?”. Sống xa quê lâu năm, người ta vẫn giữ thói quen nhận ra nhau qua giọng nói: nghe tiếng Việt thì thấy gần hơn một chút, giọng miền Trung thì thương thêm một chút, còn biết người kia từng trải qua những năm tháng bươn chải giống mình thì dễ mở lòng hơn nhiều.

Ông Chín sinh ra ở Rạch Giá, lớn lên bên những con đường đầy gió biển và những buổi chợ sớm. Vợ chồng ông lấy nhau hơi trễ, rồi chuyện con cái cũng đến muộn, nên khi ông ngoài sáu mươi, ba người con vẫn còn khá trẻ: anh cả 31, cô con gái giữa 27, cậu út Triết mới 23.