Đời sống

Buổi sáng ở Sài Gòn, trời chưa kịp nắng mà tiếng xe đã rần rần ngoài hẻm. Tôi gặp chị Hồng – một bà mẹ trẻ, tay bưng ly cà phê sữa đá, mắt nhìn thằng cu nhà chị đang đứng cạnh mấy đứa trẻ Tây trong công viên. Chị thở dài: “Trời đất, con tui sao nhỏ xíu vậy trời? Chắc thiếu canxi quá!”

Tỉ lệ những người chạm mốc 100 tuổi nhưng vẫn còn sống một cách bình thường - không nằm liệt, không lẫn nặng, không mắc các bệnh khiến họ mất khả năng nhận biết chung quanh - các cụ vẫn hiểu, vẫn nghe được và vẫn biết trả lời… đang tăng lên ở mọi quốc gia - từ Mỹ, Anh, Pháp đến Úc, Nhật Bản. Họ là nhóm mà Harvard và Oxford gọi là “robust centenarians”: những người đã đi qua một thế kỷ mà vẫn giữ được sự minh mẫn, sự độc lập và một chút tinh nghịch của tuổi già. Khoa học đã chuẩn bị rất kỹ cho hiện tượng này.

Trong một quán cà phê nhỏ ở phía nam thành phố, Hạnh, 36 tuổi, ngồi đối diện Lan, 39 tuổi. Hai người phụ nữ Việt Nam đã sống ở Brisbane nhiều năm, đủ lâu để nói tiếng Anh không còn ngượng miệng, đủ lâu để biết chỗ nào mua rau Việt rẻ hơn, tiệm phở nào nước dùng “có tình” hơn và đủ lâu để hiểu rằng ở xứ người, có một người bạn thật lòng đôi khi quý hơn cả một chiếc xe xịn.

Tôi tên là Frank, cái tên Tây mà tôi mang từ ngày đặt chân đến Úc năm 1985. Người ta bảo tôi là “ông già Việt lai Úc”, còn tôi thì chỉ tự nhận mình là một người đàn ông bình thường, đã đi qua gần hết cuộc đời bằng sự cần mẫn làm việc và một trái tim chung thủy dành cho vợ tôi – người đã rời xa tôi sau hơn bốn mươi năm chung sống.

Có những phút giây trong đời, dù đã biết trước sẽ đến, nhưng khi nó thực sự xảy ra, lòng người vẫn không sao ngăn được nỗi nghẹn ngào. Nhạc mẫu tôi vừa qua đời ở tuổi 99. Và điều tôi muốn nói trước hết không phải là một lời than khóc, mà là một lời tạ ơn Đức Chúa Trời.

Tôi năm nay sáu mươi ba tuổi, sống ở Úc cũng đã nhiều năm, vậy mà mỗi lần đứng trước kệ nước rửa chén trong Coles hay Woolies, tôi vẫn thấy mình như con bé mười tuổi ngày xưa, đứng trong bếp nhà má, tay cầm cục xà phòng giặt đồ mà má đưa cho. Hồi đó, má chỉ nói một câu gọn lỏn:...

Ngày còn đi học, Thụ và Đào là đôi bạn mà cả lớp đều ngầm hiểu “hai đứa này kiểu gì cũng thành một cặp”. Nhưng chính hai nhân vật chính lại giả vờ không biết. Đào thì hay cười, nụ cười cong cong như dấu hỏi. Thụ thì hiền, ít nói, nhưng mỗi lần Đào hỏi bài là mặt đỏ như trái gấc. Tình cảm tuổi trẻ cứ thế lớn lên như cây bàng sau sân trường: chẳng ai chăm mà vẫn xanh tốt.

Hôm nay, con ngồi xuống viết những dòng này vì tự nhiên thấy lòng mình nặng như có ai đặt một viên đá lên ngực. Không phải vì bài thi cuối kỳ, cũng không phải vì chuyện bạn bè. Mà vì… con thấy ba cô đơn quá. Cô đơn đến mức con – đứa con gái 18 tuổi – muốn ôm ba một cái thật chặt, như thể ôm cả những năm tháng ba đã chịu đựng một mình.

Bà Tám năm nay bảy mươi lăm tuổi. Người nhỏ thó, tóc bạc như mây, dáng đi chậm nhưng mắt vẫn sáng như người còn giữ được một góc trời thanh thản trong lòng. Bà sống trong một căn nhà khang trang nằm ở vị trí “vàng”: gần trường học, gần shopping, gần bác sĩ, gần trạm xe buýt, mà ga xe lửa thì chỉ cách chưa tới hai cây số.

Trong cộng đồng người Việt ở nước ngoài, đôi khi có những câu chuyện nghe qua tưởng đùa, nhưng càng nghe càng thấy lạnh gáy. Người ta vẫn bảo: “Thời buổi này còn ai tin bùa ngải”. Nhưng rồi, khi chứng kiến một người trí thức, bác sĩ hẳn hoi, bỗng trở nên đờ đẫn như mất hồn, người ta lại không biết phải giải thích bằng lý lẽ nào.