Ngày Bích Ngọc sinh ra, người ta bảo cô là đứa trẻ có phúc tướng: đôi mắt hiền, nụ cười dịu, dáng vẻ thanh tao của người được nuôi dưỡng trong ấm êm và giáo dục tử tế. Nhưng điều khiến người ta quý cô không phải vì gia đình giàu có hay vẻ đẹp nhẹ như sương mai, mà vì cái cách cô sống: bình dị, khiêm nhường, và luôn nhìn người bằng ánh mắt trong trẻo.

Học sinh ra trong một gia đình dân dã ở một vùng nông thôn xa thành phố. Cha anh – ông Bảy – là người đàn ông hiền lành, quanh năm lam lũ với nghề chăn nuôi. Mẹ anh – bà Bảy – tảo tần, chịu thương chịu khó, dành cả đời lo cho chồng con. Hai anh em Học lớn lên trong tình thương mộc mạc ấy, với những bữa cơm đạm bạc nhưng đầy tiếng cười. Khi Học đỗ đại học rồi lên thành phố lập nghiệp, cha mẹ mừng đến rơi nước mắt. Họ tin rằng đời con mình rồi sẽ khá hơn.

Tai nạn giao thông tại Úc vẫn là một trong những vấn đề đáng lo ngại nhất, dù hệ thống đường sá và luật an toàn được đánh giá là thuộc nhóm tốt trên thế giới. Báo cáo Road Trauma Australia 2024 của Cục Nghiên cứu Hạ tầng và Kinh tế Giao thông (BITRE) cho thấy mỗi năm có hơn 65,000 ca nhập viện liên quan đến tai nạn giao thông, và hơn 1,200 trường hợp tử vong. Điều đáng chú ý là tai nạn không phân bố đồng đều mà thay đổi theo mùa, giới tính, đặc điểm đô thị, và đặc biệt là khoảng cách tới nhà.

Tôi tới Hà Lan vào cuối tháng Tư, đúng ngay dịp người ta chuẩn bị mừng King’s Day – Koningsdag, ngày sinh nhật Quốc vương Willem‑Alexander . Nghe nói lễ này có truyền thống từ cuối thế kỷ 19, hồi còn mừng sinh nhật các đời nữ hoàng. Tới năm 2014, khi ông Willem‑Alexander lên ngôi, người ta đổi thành King’s Day và giữ ngày 27 tháng 4 làm quốc lễ. Tôi thì chỉ nghe sơ vậy thôi, chứ tới nơi rồi mới thấy: trời ơi, người Hà Lan họ mừng lễ mà dễ thương, vui vẻ và… chịu chơi hết biết.

Máy bay chạm đất - nhẹ như một cái chớp mắt, nhưng đủ để khép lại một đời quen thuộc và mở ra một đời hoàn toàn xa lạ. Tôi đã từng nghĩ mình sẵn sàng. Nhưng khi cánh cửa sân bay mở ra, luồng không khí lạ lẫm ùa vào, tôi mới hiểu: sự chuẩn bị trong suy nghĩ chưa bao giờ đủ cho thực tế. Giữa tưởng tượng và đời sống, luôn có một khoảng cách, và khoảng cách ấy, không ai có thể bước qua mà không trả giá bằng những bỡ ngỡ đầu tiên.

Ngày của Mẹ tại Úc – Chúa nhật thứ nhì của tháng 5 (10 tháng 5) – luôn đến nhẹ nhàng như một làn gió gần cuối thu, mang theo hương của những bữa cơm nhà, tiếng dép lẹp xẹp trên nền gạch bóng, và cả những câu mắng yêu mà ta biết chắc chỉ có mẹ mới dành cho mình. Đây là dịp để ta nhìn lại những bóng dáng mẫu tử đã đi vào văn học, lịch sử, và cả những điển tích cổ xưa – những người mẹ không chỉ sinh thành mà còn nuôi dưỡng cả nền văn minh nhân loại bằng tình yêu, sự hy sinh và đôi khi là… sự cứng đầu rất đáng yêu.

Người ta vẫn nói: “Đời người đàn bà, hạnh phúc hay khổ đau nhiều khi nằm trong một chữ duyên và một chữ phận.” Với bà Xuyến, cả hai chữ ấy dường như đều nghiêng về phía nhẫn nhịn và hy sinh.

Ngoại ô Adelaide buổi chiều có một thứ ánh sáng rất lạ – không quá chói, không quá nhạt, như thể mặt trời cũng biết tiết chế để không làm ai đau mắt. Trong thứ ánh sáng ấy, những ngôi nhà một tầng nằm im lìm, vườn trước vườn sau gọn gàng, cây bạch đàn cao gầy đung đưa trong gió. Ở một góc yên tĩnh như vậy, đã từng có một căn nhà nhỏ, mái ngói cũ, tường gạch hơi bong, nhưng ấm áp đến mức ai bước vào cũng thấy như có hơi người ôm lấy mình.

Tôi đã tin Chúa Jesus từ thuở thanh xuân, và giờ đây khi bước vào tuổi sáu mươi, tôi nhìn lại đời mình như nhìn lại một cuốn sách dày, từng trang thấm đẫm dấu chân của Chúa. Có những trang sáng rực niềm vui, có những trang đẫm nước mắt, nhưng trang nào cũng có bàn tay Ngài dìu dắt.

Năm ni tui bảy chục tuổi, tóc bạc gần hết, nhưng đầu óc còn sáng như đèn LED. Sáng nào cũng vậy, tui pha ấm trà nóng, mở cửa sổ nhìn ra vườn hoa trước nhà, nghe tiếng chim lorikeet ríu rít.