Tôi từng nghĩ bếp núc là chuyện đơn giản: đói thì ăn, thích thì nấu, miễn sạch sẽ và đủ chất là được. Nhưng rồi một ngày, khi đã sống ở Úc hơn ba mươi năm, tôi bỗng nhận ra cơ thể mình không còn “dễ tính” như trước. Có những bữa ăn khiến bụng nhẹ tênh, nhưng cũng có những hôm chỉ một đĩa salad lại làm tôi khó chịu cả buổi. Tò mò, tôi bắt đầu lục tìm nguyên nhân - và hành trình ấy đưa tôi đến một phát hiện thú vị: thực phẩm cũng có tính tình, có món hợp nhau như tri kỷ, có món gặp nhau là gây chuyện.

Vào những buổi sáng thứ Năm hàng tuần, dẫu trời Sydney lạnh, nóng, mưa, hay nắng… tôi - người giao báo giấy Việt ngữ giữa thế kỷ 21 - vẫn dậy sớm, lục đục xếp từng xấp báo Dân Việt News lên xe. Người ta bảo thời đại này ai còn đọc báo giấy nữa. Tôi chỉ cười, vì tôi biết: vẫn còn những người Việt, ở những góc nhỏ bé của xứ sở chuột túi này, chờ tôi như chờ một mẩu quê nhà.

Sáng Chủ nhật, 31/05/2026. Một buổi sáng cuối thu trên đất Australia. Chỉ vài tiếng nữa thôi, mùa đông sẽ chính thức gõ cửa. Đây đã là mùa đông thứ sáu của tôi nơi xứ người. Ngoài trời chỉ 13 độ C. Gió se lạnh luồn qua những tán cây trước hiên nhà. Nắng vẫn vàng, nhưng là thứ nắng nhạt nhòa, yếu ớt như đang cố níu lại chút hơi ấm cuối cùng của mùa thu. Tôi pha một tách cà phê, ngồi lặng bên khung cửa sổ rồi bật bài hát Chị Tôi của Trần Tiến.

Tĩnh và Hưởng vốn là đôi bạn thân từ thời trung học. Một người trầm tính, ít nói, thích mày mò máy móc; một người hoạt ngôn, lanh lợi, giỏi xoay xở. Họ từng cùng nhau chia sẻ ổ bánh mì, bài toán khó, từng giấc mơ về tương lai. Tình bạn ấy tưởng chừng như sẽ đi suốt đời – cho đến khi gió danh lợi thổi qua.

Huấn là kiểu người mà nếu đứng giữa ngã tư gió thổi bốn hướng, anh ta vẫn tin rằng gió nào cũng đang thổi… về phía mình. Anh sinh ra trong một gia đình doanh nhân giàu có, lớn lên giữa tiếng máy lạnh chạy êm và những bữa ăn không bao giờ phải nhìn giá. Từ nhỏ đã quen nghe người lớn khen “con nhà này có phúc”, “sau này thế nào cũng thành đạt”, nên Huấn sớm tin rằng danh tiếng là thứ có thể…

Mấy con, mấy cháu thương yêu của tui, Tui nói nghe nè, chết rồi mà còn biết buồn, biết nhớ, biết tủi thân, biết cằn nhằn, biết triết lý… chắc chỉ có mấy bà già Nam Bộ như tui thôi. Người ta nói “chết là hết”, chớ tui thấy… chưa hết đâu nghen. Còn nhiều thứ lắm: còn thương, còn nhớ, còn giận, còn trách, còn cười, còn triết lý như phù sa mùa nước nổi. Chỉ có cái là… không còn cái miệng để nói. Thành ra bữa nay tui ráng gom hết mấy hạt bụi của tui lại, viết cho con cháu nghe một lần cho đã.

Uống trà xanh mỗi ngày – nghe tưởng chuyện nhỏ, mà hóa ra là cả một “cuộc thương lượng” giữa cơ thể và ly nước thơm. Tôi – một ông trung niên Nam bộ, vốn quen ly cà phê sữa đá buổi sáng, nay đổi qua trà xanh vì nghe người ta nói “uống vô trẻ lâu, da sáng, tim khỏe”. Ờ thì thử coi sao, rồi mới thấy cái chuyện “trà xanh mỗi ngày” nó vừa dễ chịu vừa lắm điều để nói.

Tôi là một doanh nhân Úc gốc Việt, 57 tuổi. Bố mẹ tôi vốn người miền xứ Quảng, thuộc dạng tị nạn đến định cư tại Melbourne sau năm 1975. Cha mẹ tôi mở một tiệm tạp hóa nhỏ ở Footscray, nơi mùi cà phê rang hòa với tiếng cười của mẹ và lời dạy giản dị: “Làm gì cũng phải bền chí, con à.”

Ngoài đường, mặt nước đang dâng lên, sóng gợn lấp loáng dưới ánh đèn vàng nhạt. Người ta nổ máy xe, vội vã di chuyển tài sản lên chỗ cao. Tôi cũng cuống cuồng làm theo. Đó là lần đầu tiên tôi chứng kiến cảnh lụt ở Úc. Căn nhà tôi thuê nằm trên nền đất khá cao, cách mặt sông khoảng năm đến bảy mét. Bình thường, tôi vẫn hay đạp xe dọc theo con đường mòn ven sông, nhìn xuống dòng nước trong veo thấy cả đàn cá bơi lội, những con vịt trời lững thững trôi giữa đám lau sậy. Khung cảnh yên bình và thơ mộng biết bao.

Từ là từ phu tướng, Bảo kiếm sắc phong lên đàng. Vào ra luống trông tin chàng. Năm canh mơ màng. Em luống trông tin chàng, Ôi gan vàng quặn đau. Đường dù xa ong bướm, Xin đó đừng phụ nghĩa tào khang. Đêm luống trông tin chàng, Ngày mỏi mòn như đá Vọng phu. Vọng phu vọng luống trông tin chàng. Sao nỡ phũ phàng... Chàng là chàng có hay? Đêm thiếp nằm luống những sầu tây. Bao thuở đó đây sum vầy, Duyên sắc cầm lạt phai. Là nguyện cho chàng Hai chữ an bình an. Mau trở lại gia đàng, Cho én nhạn hiệp đôi.