Tôi đặt chân đến Úc vào một buổi chiều mùa thu năm 1976. Khi ấy, Sydney còn thưa thớt người Việt, những khu chợ Việt nhỏ bé như Cabramatta hay Bankstown vẫn chưa hình thành. Năm mươi năm trôi qua, tôi đã chứng kiến đất nước này lớn lên, giàu có hơn, văn minh hơn, và cũng nhân ái hơn.

Bước vào tháng Năm ở Sydney, tiết trời bắt đầu chuyển hẳn sang cuối Thu: sáng se lạnh, trưa dịu nhẹ, chiều tối ẩm và mát. Đây là thời điểm tuyệt vời để một người yêu làm vườn bắt đầu một vụ rau mới – vừa thong thả chăm cây, vừa có rau sạch tươi ngon cho bữa cơm gia đình.

Sau một tuần, tôi tự tin chở hai con đi học bằng xe. Để cẩn thận, tôi dán phía sau xe dòng chữ: “Xin thông cảm – mới nhập cư”. Tôi chạy chậm, phần vì chưa quen, phần vì sợ ảnh hưởng người khác. Có lẽ nhờ vậy mà mọi người khá thông cảm, thường nhường đường mỗi khi tôi xin rẽ hay vào vòng xoay.

Nếu bạn sống ở Adelaide, hay từng ghé qua Fairfield (NSW), chắc hẳn bạn đã chứng kiến cảnh tượng quen thuộc: những con đường nhỏ, xe đậu san sát, và đôi khi… một chiếc thùng rác đứng chễm chệ như một “vệ sĩ” giữ chỗ cho chủ nhà. Câu chuyện đậu xe trước nhà dân - đặc biệt ở những khu gần trường học, bệnh viện hay trung tâm thương mại — từ lâu đã trở thành đề tài gây tranh cãi, thậm chí có lúc còn căng thẳng hơn cả chuyện hàng xóm nuôi gà gáy sáng.

Hiện tượng phụ nữ khó thụ thai đang gia tăng ở Anh và Úc, và tỷ lệ sử dụng phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) đã tăng mạnh trong thập niên qua. Theo báo cáo của Cơ quan Quản lý Thụ tinh và Phôi người Anh (HFEA), cứ mỗi lớp học ở Anh hiện nay có ít nhất một em bé được sinh ra nhờ IVF.

Tuổi càng cao, người ta càng dễ nhận ra một chân lý hơi buồn cười: càng lo thì càng… mệt, mà càng mệt thì càng dễ bệnh. Khoa học gần đây cũng đồng tình với điều mà ông bà ta đã nói từ lâu: “Lo bò trắng răng”. Một nghiên cứu của Đại học New York cho thấy những người càng lo lắng về sức khỏe và tuổi già thì các dấu hiệu lão hóa sinh học trong máu càng tăng tốc. Những thay đổi này được đo bằng các “đồng hồ biểu sinh” – thứ mà nếu đem kể cho các cụ nghe, có khi họ sẽ bảo: “Ờ, tao biết rồi, khỏi cần đồng hồ, nhìn cái mặt tao là biết già nhanh hay chậm”. Nhưng khoa học vẫn phải làm việc của khoa học: đo đạc, phân tích, và kết luận rằng lo lắng không chỉ làm nặng đầu mà còn in dấu lên từng tế bào.

Chiều nay trời Sydney lạnh lẽo, gió thổi qua hiên nhà nghe như tiếng ai thở dài. Bà Tám ngồi một mình, tay cầm tách trà nóng mà lòng cứ nặng trĩu. Không hiểu sao, hai chữ “phụng dưỡng” cứ lởn vởn trong đầu, như muốn nhắc bà Tám nhớ lại bao chuyện đã thấy, đã nghe, đã trải qua ở xứ Úc này.

Ông Trị năm nay năm mươi sáu tuổi, dáng người vẫn còn rắn rỏi của một người quen làm việc tay chân, nhưng ánh mắt đã nhuốm màu mệt mỏi. Người ngoài nhìn vào cuộc đời ông, ai cũng bảo ông là người đàn ông mẫu mực: thương vợ, thương con, làm ăn chân chính, không rượu chè, không cờ bạc. Ông cũng tin như vậy. Suốt bao nhiêu năm, ông vẫn nghĩ mình đã làm tròn bổn phận của một người chồng, người cha - bằng cách làm việc không ngơi nghỉ để mang về cho gia đình một cuộc sống đủ đầy.

Bà Tuyền đứng trước cổng cơ sở sản xuất trái cây đồ hộp Vượng Phát, đôi tay run run, lòng ngổn ngang như một mớ chỉ rối. Bốn mươi năm cuộc đời, có những điều tưởng đã chôn sâu, vậy mà chỉ cần một bước chân, tất cả lại ùa về như cơn gió xoáy. Bà đã chuẩn bị cho cuộc gặp này suốt nhiều năm, nhưng khi đối diện với cánh cổng lớn kia, bà lại thấy mình nhỏ bé, yếu đuối như cô gái hai mươi lăm tuổi năm nào – cái năm bà phạm sai lầm lớn nhất đời mình.

Có những buổi chiều thật yên, khi tiếng gió lùa qua khe cửa sổ và lòng người bỗng chùng xuống, ta tự hỏi: làm một người Phật tử nghĩa là gì? Có phải chỉ là thắp nén nhang trước tượng Phật, cúi đầu lạy ba lạy rồi xem như tròn bổn phận? Hay còn điều gì sâu xa hơn, lặng lẽ hơn, nhưng cũng thiết tha hơn?