Đời thường nói về người cha giống như một cái bóng. Không phải vì họ mờ nhạt, mà vì họ lặng lẽ đi phía sau ta suốt một quãng đường dài đến mức đôi khi ta quên mất sự hiện diện ấy.

Ngày còn bé, ta nhìn cha từ phía dưới: cao lớn, vai rộng, bàn tay thô ráp, giọng nói chỉ cần hơi cao một chút là đủ khiến đứa trẻ đang nghịch ngợm đứng im như bị bấm nút tạm dừng. Trong trí nhớ của con trẻ, cha thường là người khó tính nhất nhà. Mẹ nói một câu, còn cha chỉ cần nhìn một cái là đủ hiểu: “Con biết mình vừa làm gì rồi đấy.”

Lớn lên một chút, ta bắt đầu tranh luận với cha. Cha bảo thế này, ta nghĩ thế kia. Cha khuyên nên đi đường này, ta nhất định rẽ đường khác. Cha nói: “Đời này không đơn giản đâu con.” Ta nghĩ thầm: “Con lớn rồi, con biết chứ.”

Rồi ta thật sự lớn. Và từ ngày ấy, ta bắt đầu hiểu những câu nói ngày xưa của cha. Nhưng con người thường có một thói quen kỳ lạ: những điều cần hiểu nhất lại chỉ hiểu được sau khi đã đi qua một đoạn dài của cuộc đời.

Ngày trước cha nói “mặc thêm áo đi”, ta thấy phiền. Cha nói “đi xe cẩn thận”, ta nghe như một câu nhắc quen thuộc. Cha hỏi “bao giờ về?”, ta thấy bị quản lý. Đến khi ta có con, nghe chính mình nói: “Mang áo theo”, “Đi đâu báo cho ba mẹ biết”, “Về đến nhà nhắn một tiếng”, ta mới giật mình: mình đang nói bằng giọng của cha.

Có những điều cha không truyền bằng lời, mà bằng cách sống. Cha dạy ta đứng dậy sau vấp ngã bằng chính những lần cha tự đứng dậy. Cha dạy ta giữ lời bằng việc hứa gì thì làm cho bằng được. Cha dạy ta trách nhiệm bằng những buổi sáng cha thức dậy khi mọi người còn ngủ, và những buổi tối cha trở về khi cả nhà đã ăn cơm xong.

Ngày ấy, ta chỉ thấy cha đi làm. Bây giờ mới hiểu: cha đã mang cả gia đình đi cùng trong mỗi ngày làm việc của mình.

Ký ức về cha thường không phải điều lớn lao. Đó là chiếc áo sơ mi bạc màu, đôi giày cũ, chiếc xe dựng ngoài sân, tiếng ho khẽ trong đêm, tiếng chìa khóa ngoài cửa, bàn tay đặt lên vai con trước khi bước ra khỏi nhà. Những thứ rất nhỏ, nhưng càng về già ta càng nhận ra ký ức về cha được làm nên từ những điều nhỏ bé ấy.

Father’s Day vì vậy không chỉ là một ngày để mua quà. Ngày dành cho cha bắt đầu từ năm 1910 tại Spokane, Washington, gắn với Sonora Smart Dodd – người muốn tôn vinh người cha đã một mình nuôi sáu con. Đến năm 1964, Father’s Day trở thành ngày lễ chính thức tại Úc. Nhưng nếu chỉ nhìn như một ngày lễ, ta sẽ bỏ mất phần đẹp nhất: con người muốn dành một ngày để nói lời cảm ơn với người đã dành cả đời để yêu thương mình.

Khi còn nhỏ, ta nghĩ cha có tất cả: sức khỏe, tiền, kinh nghiệm, khả năng sửa mọi thứ. Xe hư gọi cha. Vòi nước rỉ gọi cha. Không biết đường gọi cha. Có chuyện buồn, không gọi cha ngay nhưng vẫn mong cha biết. Cha như một “dịch vụ hỗ trợ toàn diện”, hoạt động 24 giờ mỗi ngày và hình như không có chế độ nghỉ phép.

Chỉ đến khi cha già, ta mới nhận ra cha không bất tử. Bàn tay từng nâng ta giờ có thể run. Đôi chân từng chở ta đi khắp nơi giờ bước chậm hơn. Giọng nói từng vang trong nhà giờ nhỏ hơn. Và có một ngày, người con phải cúi xuống để nghe cha nói. Đó là khoảnh khắc khiến người ta trưởng thành thật sự.

Thời gian âm thầm đổi vị trí của hai người. Ngày trước cha dắt con qua đường, bây giờ con nắm tay cha bước xuống bậc thềm. Ngày trước cha đứng chờ con trước cổng trường, bây giờ con chờ cha ở cửa bệnh viện. Ngày trước cha hỏi: “Con có cần tiền không?”, bây giờ con hỏi: “Ba có cần gì không?”

Có những người may mắn còn cha để hỏi câu ấy. Có những người chỉ còn có thể hỏi trong lòng. Điều đau nhất của trưởng thành không phải trách nhiệm hay tiền bạc, mà là có những câu muốn nói với cha thì đã không còn người để nghe.

Nếu cha còn ở đó, xin đừng để lời yêu thương mãi nằm trong lòng. Không cần văn chương. Cha vốn không quen văn chương. Một câu “Ba khỏe không?” đã đủ. Gọi điện hỏi “Hôm nay ba ăn gì?” cũng đủ. Mua cho cha một đôi giày, một chiếc áo, hay đơn giản ngồi uống với cha một ly trà cũng đủ.

Đừng nghĩ cha không cần. Các ông bố
thường nói “Ba có rồi”, “Đừng mua”, “Phí
tiền”, “Để tiền lo cho con”. Đó là ngôn ngữ
riêng của họ. “Không cần” đôi khi nghĩa là
“Ba thương con”. “Đừng mua” nghĩa là “Con
đừng tốn tiền vì ba”.
Người cha càng lớn tuổi càng tiết kiệm với
chính mình nhưng lại rộng rãi với con cái.
Món quà đẹp nhất dành cho cha đôi khi không
phải món quà đắt tiền, mà là thời gian: một bữa
cơm, một cuộc điện thoại, một chuyến về nhà,
một cái ôm hơi vụng về, một câu “Con cảm ơn
ba”. Đôi khi chỉ cần ngồi bên cha mà không
nhìn điện thoại cũng đã là món quà lớn.
Điều cha muốn biết không phải món quà bao
nhiêu tiền, mà là trong cuộc đời bận rộn của
con, mình vẫn còn một chỗ.
Tôi thích tưởng tượng một cảnh vào Father’s
Day: người con đã lớn mang quà về cho cha.
Cha cầm lên hỏi: “Bao nhiêu tiền?” Con cười:
“Không đáng bao nhiêu đâu ba.” Cha cau mày:
“Lần sau đừng mua nữa, phí tiền.” Người con
cười – câu ấy nghe cả đời rồi. Ngày nhỏ thấy
cụt hứng, lớn lên mới hiểu cha không tiếc món
quà, cha tiếc tiền của con.
Cha cất món quà thật kỹ, có thể không dùng
ngay. Có thể kể với bạn rằng “Con tôi mua cho
tôi đấy”, nhưng kể như chẳng có gì to tát. Các
ông bố thường thế: không giỏi biểu lộ cảm xúc,
sửa cửa trong hai tiếng nhưng mất hai mươi
năm vẫn chưa nói được “Ba nhớ con”. Lái xe
hàng trăm cây số để đón con nhưng ngượng
khi con ôm mình. Cả đời hy sinh mà vẫn bảo:
“Có gì đâu.” Nhưng có chứ. Có một đời người
trong hai chữ ấy.
Rồi một ngày, người con cũng sẽ già. Có thể
chính người con ấy sẽ nhận được một món quà
từ con mình. Đứa con hỏi: “Ba thích không?”
Người cha – lúc ấy đã trở thành cha – sẽ cười:
“Đẹp quá. Nhưng lần sau đừng mua, tốn tiền.”
Và anh bật cười, vì vừa nghe thấy giọng của
cha mình.
Thời gian không chỉ lấy đi tuổi trẻ. Nó còn
trao lại khả năng hiểu cha: hiểu những điều
ngày xưa từng trách, những lần cha im lặng,
những câu nói vụng về, những lần cha nghiêm
khắc. Hiểu rằng phía sau vẻ ngoài cứng rắn là
một trái tim rất mềm.
Nếu cha còn sống, hãy gọi cho cha. Nếu cha ở
xa, hãy về khi có thể. Nếu cha đã già, hãy kiên
nhẫn hơn với những câu chuyện lặp lại. Nếu
cha không còn nữa, hãy nhớ bằng lòng biết ơn,
không chỉ bằng nỗi buồn.
Bởi với cha, món quà quý nhất không phải
thứ nằm trong hộp. Mà là việc đứa con trưởng
thành vẫn còn nhớ đến mình – người đã đứng
sau lưng ta suốt cả cuộc đời, từng nắm bàn tay
nhỏ xíu của ta, từng đứng trước cửa nhìn theo
chiếc xe chở ta đi.
Và có lẽ, điều cha mong nhất chỉ là một ngày
nào đó, khi tóc ông đã bạc, người con quay về,
ngồi xuống bên cạnh và nói: “Ba à, con về rồi.”
Chỉ vậy thôi. Có khi đó là món quà cha chờ
cả đời.

BBT Dân Việt News