Buổi sáng ở một quán cà phê nhỏ trên phố Nguyễn Huệ, cô phục vụ đặt lên bàn một lát bánh mì nướng vàng ruộm, bên trên là lớp phô mai Cheddar tan chảy, thơm ngậy. Một vị khách trẻ cười khúc khích: “Phô mai này ngon như ở Úc luôn đó!” – câu nói tưởng chừng vu vơ, nhưng lại gói gọn cả hành trình dài của miếng phô mai ngoại quốc đang “nhập tịch” vào khẩu vị Việt.

TỪ LÀNG CHEDDAR ĐẾN SÀI GÒN
Cheddar ra đời ở làng Cheddar, vùng Somerset nước Anh từ thế kỷ 12. Người dân nơi ấy đã sáng tạo ra quy trình “cheddaring” – ép, cắt, đảo và ủ sữa để tạo nên vị đậm, cấu trúc chắc, màu vàng đặc trưng. Từ Anh, phô mai Cheddar theo chân người di cư sang Mỹ, Canada, rồi đến Úc và New Zealand – nơi đồng cỏ xanh mướt và bò sữa thong dong dưới nắng.

Úc nhanh chóng trở thành một trong những trung tâm sản xuất Cheddar hàng đầu thế giới. Vị phô mai ở đây có chút khác biệt: béo dịu, mặn nhẹ, thơm thanh hơn so với bản gốc Anh. Và chính sự “dịu dàng” đó khiến Cheddar Úc dễ dàng lọt vào mắt của người Việt – những người vốn chuộng vị vừa miệng, không quá nồng.

CUỘC “NHẬP TỊCH” ÂM THẦM
Phô mai từng là món xa lạ trong bếp Việt. Trước năm 2000, nó chỉ xuất hiện trong vài tiệm bánh Âu hoặc nhà hàng khách sạn. Nhưng rồi, cùng với làn sóng hội nhập, những thương hiệu như Bel Việt Nam, Lactalis, Anchor, Fonterra bắt đầu đưa Cheddar và các loại phô mai Úc – New Zealand vào thị trường.

Theo báo cáo của VIRAC, doanh thu phô mai Việt Nam năm 2019 đạt gần 2,000 tỷ đồng, tăng 11% mỗi năm. Giới trẻ thành thị (24–39 tuổi) chiếm tới 70% lượng tiêu thụ, và Cheddar là một trong những loại được ưa chuộng nhất.

Từ những lát phô mai vuông vức trong bánh mì kẹp, đến lớp phô mai tan chảy trên pizza, rồi đến những gói Cheddar cắt sẵn trong siêu thị – phô mai đã “nhập tịch” một cách tự nhiên, không cần visa, chỉ cần… vị ngon.

KHI PHÔ MAI GẶP NƯỚC MẮM
Người Việt vốn tinh tế trong ăn uống. Họ có thể biến mọi nguyên liệu ngoại thành món “rất Việt”. Cheddar cũng không ngoại lệ.

Ở Hà Nội, người ta rắc phô mai lên bánh mì trứng, thêm chút tương ớt – món ăn sáng bình dân bỗng mang hơi thở quốc tế. Ở Sài Gòn, các quán cà phê sáng tạo món “phô mai nướng muối ớt” – nghe lạ tai nhưng lại hút khách. Còn ở Đà Lạt, phô mai Úc được trộn vào khoai tây nghiền, tạo vị béo nhẹ, hợp với khí lạnh cao nguyên.

Cheddar đã hòa giọng cùng nước mắm, cà phê sữa đá, và cả tinh thần “ăn gì cũng phải ngon” của người Việt. Nó không còn là vị khách xa lạ, mà là người bạn mới trong căn bếp Việt Nam hiện đại.

KHẨU VỊ VIỆT – VỪA MIỆNG, VỪA LÒNG
Người Việt thích phô mai mềm, ít mặn, dễ tan – khác với kiểu Anh vốn đậm và nồng. Các nhà nhập khẩu Úc hiểu điều đó. Họ điều chỉnh quy trình ủ, giảm độ mặn, tăng độ béo dịu.

Theo FoodDaily.vn, Việt Nam nhập khẩu khoảng 2,500–3,000 tấn phô mai mỗi năm, tăng trưởng trung bình 15%. Trong đó, phô mai Úc chiếm tỷ trọng lớn nhờ chất lượng sữa bò đồng cỏ và vị “vừa miệng châu Á”.

Các đầu bếp Việt cũng chuộng Cheddar Úc vì dễ phối hợp: làm sốt, nướng, trộn salad, hay đơn giản là kẹp bánh mì. Một đầu bếp ở quận 3 nói vui: “Phô mai Úc giống người Việt – hiền, dễ gần, không phô trương mà
vẫn để lại dư vị.”

KHI MIẾNG VÀNG SỮA NÓI TIẾNG VIỆT
Cheddar không chỉ là thực phẩm, mà là câu chuyện văn hóa. Nó kể về sự giao thoa giữa phương Tây và phương Đông, giữa đồng cỏ Úc và bàn ăn Việt.

Trong căn bếp nhỏ ở Hà Nội, cô sinh viên du học Úc về nước vẫn giữ thói quen rắc phô mai lên mì gói. Cô nói: “Ở Úc, người ta ăn phô mai như cơm. Giờ về Việt Nam,mình ăn phô mai như… nước mắm.” Một câu nói vừa dí dỏm vừa thật lòng – minh chứng cho sự hòa nhập của vị béo phương Tây vào nhịp sống Việt.

Cheddar đã “nhập tịch” không bằng giấy tờ, mà bằng cảm xúc. Nó len lỏi vào từng bữa ăn, từng câu chuyện, từng ký ức. Từ lát phô mai tan chảy trên bánh mì trứng buổi sáng, đến miếng phô mai nướng vàng trong tiệc sinh nhật, Cheddar đã trở thành công dân danh dự của ẩm thực Việt.

TƯƠNG LAI CỦA PHÔ MAI ÚC Ở VIỆT NAM
Thị trường phô mai Việt Nam vẫn đang mở rộng. Các thương hiệu Úc như Bega, Mainland, Perfect Italiano đang tăng cường quảng bá, hướng đến nhóm khách hàng trẻ, yêu ẩm thực và thích thử nghiệm.

Các chuyên gia dự báo, trong 5 năm tới, phô mai sẽ không chỉ là nguyên liệu “ngoại nhập” mà còn là phần không thể thiếu trong bữa ăn Việt – từ món Tây đến món Việt biến tấu.

Và biết đâu, một ngày nào đó, chúng ta sẽ có món “phở phô mai Cheddar” – nghe lạ nhưng hoàn toàn có thể, bởi người Việt vốn sáng tạo vô biên.

Hành trình của phô mai Cheddar ở Việt Nam là câu chuyện về sự hòa nhập nhẹ nhàng mà sâu sắc. Từ miếng vàng sữa của đồng cỏ Úc đến lát bánh mì trứng ở góc phố Việt, Cheddar đã chứng minh rằng ẩm thực không có biên giới – chỉ có vị ngon là ngôn ngữ chung.

Và khi miếng phô mai tan chảy trên bánh mì, có lẽ nó đang mỉm cười – vì cuối cùng, nó đã “nhập tịch” thành công trong trái tim và khẩu vị người Việt.

BBT Dân Việt News