Hôm nay, sau bữa cơm tối, khi hai vợ chồng bạn thân từ Việt Nam sang thăm vừa về phòng nghỉ, tôi mới có chút yên tĩnh để ngồi xuống, pha một tách trà nóng, và mở laptop ra. Không phải để làm việc, mà để viết vài dòng - như một cách ghi lại những cảm xúc lẫn lộn trong buổi trò chuyện chiều nay.

Tôi đã sống ở Úc hơn mười năm. Đủ lâu để quen với ánh sáng mùa hè kéo dài đến tám giờ tối. Đủ lâu để không còn giật mình khi mùa đông ập đến và mặt trời biến mất lúc bốn rưỡi chiều. Đủ lâu để hiểu rằng ở Úc, thời gian không chạy. Nó trôi - chậm, đều, và có phần… khó hiểu đối với những người mới sang.

Nhưng chiều nay, khi nghe hai vợ chồng bạn hỏi: “Ủa sao mới 5 giờ mà trời tối thui vậy chị?” hay “Sao người Úc làm việc gì cũng từ từ vậy chị? Không ai gấp hết hả?”

Tôi bỗng thấy mình như được nhìn lại nước Úc bằng đôi mắt của chính mình ngày xưa, khi còn bỡ ngỡ, lạ lẫm, và hơi… hoang mang.

- Ngày Úc ngắn nhất: Cú sốc của người Việt mới sang
Tôi kể cho hai bạn nghe rằng năm nay, ngày 21 tháng 6 năm 2026 là ngày ngắn nhất trong năm - ngày Đông chí. Ở Sydney, mặt trời chỉ ló lên khoảng 7 giờ sáng và biến mất trước 5 giờ chiều.

Hai vợ chồng bạn tròn mắt: “Trời ơi, vậy sống sao chị? Ở Việt Nam tụi em quen ngày dài rồi. Sáu giờ sáng là sáng trưng, bảy giờ tối vẫn còn ánh vàng.”

Tôi cười. “Chị cũng từng như vậy đó. Qua đây mùa đông đầu tiên, chị tưởng mình bị trầm cảm.”

Và đó là sự thật. Người Việt chúng ta quen với ánh sáng. Quen với tiếng xe máy, tiếng rao, tiếng đời sống. Quen với một ngày dài, đầy năng lượng. Sang Úc, gặp một ngày mùa đông ngắn ngủn, trời tối sớm, không khí lạnh và yên tĩnh đến mức nghe được tiếng lá rơi - ai mà không chao đảo.

- Mùa hè Úc: Dài đến mức không biết khi nào nên ăn tối
Rồi tôi kể tiếp cho họ nghe về mùa hè Úc. “Đợi đó, ở đây mùa hè còn dữ nữa. Năm giờ sáng trời đã sáng trưng. Tám giờ tối vẫn còn ánh chiều vàng.”

Hai vợ chồng bạn bật cười: “Vậy chắc tụi em khỏi ngủ.”

Tôi nhớ lại những ngày đầu mới sang. Bảy giờ tối mà trời sáng như ba giờ chiều ở Việt Nam. Tôi cứ nghĩ mình còn cả buổi chiều dài phía trước, ai ngờ nhìn đồng hồ đã gần tám giờ. Ngày dài quá, tôi làm hoài không hết việc. Đêm đến thì không ngủ được vì… trời sáng quá.

Thời gian ở Úc không chạy nhanh. Nhưng nó kéo dài, như một sợi dây thun bị giãn ra.

- Người Úc và triết lý thời gian
Khi hai vợ chồng bạn hỏi: “Sao người Úc làm gì cũng từ từ vậy chị?”

Tôi chỉ biết cười. “Vì họ sống theo triết lý ‘no worries’ đó em.”

Người Úc có lối sống rất đặc biệt:
• Không chen lấn.
• Không thúc giục.
• Không gấp gáp.
• Không làm quá giờ.
• Không để công việc nuốt mất cuộc sống.

Họ xếp hàng 20 phút vẫn cười. Họ đi bộ chậm rãi như đang ngắm hoa. Họ nói chuyện từ tốn, không cắt lời. Họ làm việc đúng giờ, nhưng không bao giờ quá giờ. 5 giờ chiều là 5 giờ thật. Không “ráng thêm chút”. Không “làm nốt cho xong”. Không “chịu khó tăng ca”.

Tôi kể cho bạn nghe chuyện lần đầu tôi hẹn thợ sửa ống nước. Hẹn 10 giờ sáng. 10 giờ kém 2 phút, anh thợ đã đứng trước cửa. Tôi mở cửa, anh cười: “Sorry I’m a bit early.” (Tôi xin lỗi vì… đến sớm 2 phút.)

Hai vợ chồng nghe xong thì phá lên cười. “Ở Việt Nam mà tới sớm vậy chắc người ta còn chưa mở cửa.”

- Người Việt ở Úc – cuộc chiến thầm lặng với thời gian
Tôi nhìn hai vợ chồng bạn, rồi nhìn lại chính mình của mười năm trước. Người Việt chúng ta mang theo nhịp sống nhanh sang một đất nước chậm. Và thế là cuộc chiến bắt đầu.
• Cuộc chiến với sự yên tĩnh
Ở vùng ngoại ô Úc, buổi chiều yên đến mức nghe được tiếng lá rơi. Không còi xe. Không tiếng rao. Không tiếng hàng xóm cãi nhau. Không tiếng trẻ con chạy ngoài hẻm.

Hai vợ chồng bạn ngồi trong phòng khách nhà tôi chiều nay, cứ nhìn ra ngoài cửa sổ rồi hỏi: “Ở đây… yên dữ vậy chị?” Tôi gật đầu. “Ừ. Yên đến mức ban đầu chị tưởng mình bị lạc vào phim tài liệu.”

• Cuộc chiến với đồng hồ sinh học
Người Úc ngủ sớm. Người Việt thức khuya.
10 giờ tối, cả khu phố đã tắt đèn. Nhà người Việt vẫn sáng trưng. Có khi còn đang nấu ăn, gọi điện về Việt Nam, hoặc xem phim đến 1–2 giờ sáng.

• Cuộc chiến với “đúng giờ”
Người Úc đúng giờ như đồng hồ nguyên tử. Người Việt đúng giờ theo… cảm xúc.

Hẹn 10 giờ, người Úc đến 9:58. Người Việt đến 10:15 và nói: “Em tới rồi nè, kẹt xe chút xíu.”
Ở Úc, không có “kẹt xe chút xíu”. Có đến trễ là… đến trễ.

• Cuộc chiến với sự chậm rãi
Người Việt quen làm nhiều việc trong một ngày. Người Úc làm ít việc nhưng làm kỹ.

Người Việt quen “nhét” thêm việc vào lịch. Người Úc quen “để dành” việc cho ngày mai.

Người Việt quen chạy. Người Úc quen đi.

- Khi thời gian trôi, con người cũng thay đổi
Tôi kể cho hai vợ chồng bạn nghe rằng sau vài tháng, tôi bắt đầu… chậm lại.

Tôi học cách đi bộ thong thả. Học cách ăn tối lúc 6 giờ. Học cách ngủ sớm hơn. Học cách tận hưởng buổi sáng trong veo không bụi. Học cách dành thời gian cho gia đình vào cuối tuần. Học cách để thời gian trôi, thay vì chạy theo nó.

Và rồi tôi nhận ra: Ở Úc, thời gian không hối thúc. Nó dịu dàng. Nó đủ chậm để người ta kịp thở, kịp nghĩ, kịp sống.

- Nhưng không phải ai cũng hòa hợp được
Tôi nhìn hai vợ chồng bạn và tự hỏi: Liệu họ có hợp với nhịp sống này không?

Có những người Việt đến Úc, sống vài tháng, rồi vài năm, nhưng không bao giờ quen được.

Họ thấy ngày mùa đông quá ngắn, buồn và lạnh. Họ thấy ngày mùa hè quá dài, mệt và chói chang. Họ thấy nhịp sống Úc quá chậm, quá yên, quá tĩnh. Họ thấy thời gian ở Úc như một dòng nước lững lờ – đẹp nhưng buồn, nhẹ nhưng lạnh.

Và rồi họ quyết định: “Không chịu nổi.”

Họ thu xếp hành lý, đóng lại giấc mơ định cư, và trở về Việt Nam – nơi thời gian chạy nhanh, nơi cuộc sống ồn ào, nơi khí hậu nhiệt đới ấm áp, nơi họ cảm thấy… sống hơn.

Người ta gọi đó là “Châu về Hiệp phố”. Không phải thất bại. Chỉ là không hợp nhịp.

Khi thời gian không chạy, mà... trôi
Tối nay, khi hai vợ chồng bạn đã ngủ, tôi ngồi đây viết những dòng này. Không phải để cảnh báo điều gì. Chỉ để ghi lại một cảm giác: Cảm giác nhìn thấy chính mình của ngày xưa trong ánh mắt của người mới sang.

Sống ở Úc là học cách sống chậm. Là học cách để thời gian trôi qua mình, không va đập, không xô đẩy. Là học cách lắng nghe ánh sáng, hơi thở, và sự tĩnh lặng.

Nhưng sống ở Úc cũng là một thử thách. Không phải ai cũng chịu được sự chậm rãi ấy. Không phải ai cũng thích một ngày dài 14 tiếng nắng hay một ngày ngắn chỉ 9 tiếng sáng. Không phải ai cũng hòa hợp được với nhịp sống “no worries”.

Thời gian ở Úc không chạy. Nó trôi – nhẹ như gió biển, chậm như chiều mùa đông, và đủ dịu dàng để ai hợp thì yêu, ai không hợp thì… quay về.

BBT Dân Việt News