Tôi là một doanh nhân Úc gốc Việt, 57 tuổi. Bố mẹ tôi vốn người miền xứ Quảng, thuộc dạng tị nạn đến định cư tại Melbourne sau năm 1975. Cha mẹ tôi mở một tiệm tạp hóa nhỏ ở Footscray, nơi mùi cà phê rang hòa với
tiếng cười của mẹ và lời dạy giản dị: “Làm gì cũng phải bền chí, con à.”

Lúc ấy, tôi chỉ hiểu “bền chí” là chịu cực. Nhưng khi công ty tôi - chuyên về công nghệ y tế - vượt qua ba lần khủng hoảng, tôi mới nhận ra: kiên định không phải là cố chấp, mà là giữ vững hướng đi giữa những cơn gió đổi chiều.

- Kiên định là gì?
Theo The NeuroGeneration của Tan Le (Allen & Unwin, 2020), “Kiên định là khả năng duy trì niềm tin vào tầm nhìn, ngay cả khi dữ liệu chưa ủng hộ.”

Câu ấy khiến tôi nghĩ: hóa ra kiên định là sự kết hợp giữa lý trí và niềm tin. Khi tôi khởi nghiệp, nhiều người bảo ý tưởng đưa công nghệ EEG (đo sóng não) vào chăm sóc sức khỏe là viển vông. Nhưng tôi vẫn làm, vì tôi tin vào giá trị nhân văn của nó — giúp người bệnh hiểu chính mình.

- Những tấm gương kiên định (trong lịch sử doanh nhân thế giới)
• Thomas Edison từng thất bại hơn 1,000 lần trước khi phát minh ra bóng đèn. Khi được hỏi về thất bại, ông nói: “Tôi không thất bại. Tôi chỉ tìm ra 1,000 cách không hiệu quả.”
→ Bài học: Kiên định không phải là lặp lại sai lầm, mà là học từ sai lầm để tiến lên.

• Soichiro Honda, người sáng lập Honda Motor, bị Toyota từ chối tuyển dụng. Ông về nhà, mở xưởng nhỏ, chế tạo động cơ xe máy, và sau đó tạo nên một đế chế.
→ Bài học: Kiên định là dám tin vào giá trị của mình khi người khác chưa thấy.

• Steve Jobs bị chính công ty mình sáng lập sa thải năm 1985. Nhưng ông không bỏ cuộc - ông lập NeXT và Pixar, rồi trở lại Apple, biến nó thành biểu tượng sáng tạo.
→ Bài học: Kiên định là giữ vững tầm nhìn, ngay cả khi bị loại khỏi chính giấc mơ của mình.

• Người Việt trong cộng đồng Úc, như Nahji Chu (Misschu, Lady Chu), cũng là ví dụ sống động. Sau thất bại, cô vẫn kiên định với giá trị văn hóa Việt, biến món ăn quê hương thành nghệ thuật giao thoa Đông – Tây.

- Kiên định trong hành động
Trong kinh doanh, kiên định không chỉ là giữ ý tưởng, mà còn là duy trì đạo đức nghề nghiệp. Tôi từng chứng kiến một người bạn phá sản vì chạy theo lợi nhuận ngắn hạn. Anh ta nói: “Tôi chỉ muốn nhanh.” Nhưng nhanh không phải là bền.

Ngược lại, những người kiên định với giá trị cốt lõi - như trung thực, chất lượng, và nhân văn - thường được đối tác tin tưởng lâu dài.

- Kiên định để được tin tưởng
Một đối tác người Úc từng nói với tôi: “Tôi chọn làm ăn với anh vì anh không đổi lời.”

Lòng kiên định tạo ra niềm tin xã hội - thứ vốn quý hơn cả tiền. Khi bạn kiên định, người khác thấy được sự nhất quán trong hành vi, và họ yên tâm đặt niềm tin vào bạn.

Trong văn hóa Việt, chữ “tín” đi liền với “kiên định”: có tín là giữ lời, có kiên định là giữ hướng. Hai chữ ấy làm nên uy tín của người Việt trên đất khách.

- Giữ lòng kiên định có khó không?
Khó chứ. Có những đêm tôi muốn bỏ cuộc. Nhưng tôi nhớ lời cha:
“Lúc nào cũng phải bền chí, nghe con.”

Tôi học cách phân biệt giữa kiên định và cố chấp: kiên định là giữ mục tiêu, nhưng linh hoạt trong cách đi. Khi thị trường thay đổi, tôi không đổi tầm nhìn, chỉ đổi chiến thuật.

Như doanh nhân N.P trong câu chuyện của Bluewise Group, ông đã chuyển hướng từ xuất nhập khẩu sang phát triển bất động sản - vẫn giữ tinh thần đầu tư bền vững, nhưng thích ứng với thời thế.

- Thiếu kiên định – hậu quả không chỉ là thất bại
Thiếu kiên định khiến ta mất phương hướng và mất uy tín. Một người thay đổi mục tiêu liên tục sẽ khiến nhân viên hoang mang, đối tác nghi ngờ, và bản thân kiệt sức.

Trong cộng đồng người Việt tại Úc, tôi thấy nhiều người trẻ tài năng nhưng dễ nản. Họ quên rằng thành công không đến từ ý tưởng hay, mà từ sự kiên trì thực hiện.

- Lời khuyên cho con cháu người Việt tại Úc
Người lớn tuổi trong gia đình tôi thường nói với con cháu: “Có chí thì nên.”
Tôi dạy con mình ba điều:
• Giữ lời hứa nhỏ – vì ai giữ được điều nhỏ mới làm được việc lớn.

• Không sợ thất bại – vì thất bại là bài học, không phải bản án.

• Tin vào giá trị của mình – vì kiên định bắt đầu từ lòng tự tin, không phải từ sự cứng đầu.

Tôi kể cho con nghe chuyện Edison, Honda, Jobs - không phải để thần tượng họ, mà để hiểu rằng mọi thành công đều được xây bằng sự kiên định từng ngày.

- Bài học cuối cùng
Giờ đây, ở tuổi 57, tôi hiểu rằng lòng kiên định không phải là một đức tính riêng của doanh nhân, mà là ngọn đèn soi đường cho mọi người sống có mục tiêu.

Nó giúp ta vượt qua hoài nghi, giữ vững nhân cách, và tạo ra giá trị lâu dài.

Nếu có ai hỏi tôi bí quyết thành công, tôi sẽ mỉm cười như mẹ tôi năm xưa:“Làm gì cũng phải bền chí.” 

(Bài viết của 1 nữ đọc giả gửi về Dân Việt News)

HAI CHỮ “KIÊN ĐỊNH” TRONG HÁN VIỆT

Hai chữ “kiên định” trong Hán Việt là một cặp từ giàu ý nghĩa triết lý, biểu hiện phẩm chất bền bỉ và vững vàng của con người trước nghịch cảnh.

- Chữ “Kiên” (堅)
• Bộ thủ: Thổ (土) – đất, nền tảng.
• Nghĩa gốc: Cứng, chắc, không lay chuyển.
• Hàm nghĩa triết tự:
• “Thổ” tượng trưng cho nền móng vững chắc.
• Phần “臤” (kiên) chỉ sự cố kết, bền bỉ.
→ “Kiên” là sức mạnh nội tâm, là cái “gốc” không bị lung lay bởi ngoại cảnh.
Trong triết lý Nho - Lão, “kiên” là phẩm chất của người quân tử: “Kiên nhi bất khuất” (cứng rắn mà không gãy).

- Chữ “Định” (定)
• Bộ thủ: 宀 (miên) - mái nhà, biểu tượng cho sự yên ổn.
• Nghĩa gốc: Yên, ổn, không dao động.
• Hàm nghĩa triết tự:
• “宀” là nơi trú ngụ, biểu tượng cho sự an tâm.
• “正” (chính) là ngay thẳng, đúng đắn.
→ “Định” là sự ổn định của tâm và trí, là trạng thái an nhiên sau khi đã chọn được hướng đi đúng.

Trong Phật học, “định” là một trong tam học: Giới - Định - Tuệ, biểu thị cho tâm không loạn, trí sáng suốt.

Còn trong Kinh Thánh, khái niệm tương tự được gọi là “vững vàng trong đức tin” - Cô-lô-se 2:6–7 nội dung như sau: “Anh em đã nhận Đức Chúa Jêsus Christ thể nào, thì hãy bước đi trong Ngài thể ấy; hãy châm rễ và
lập nền trong Ngài, lấy đức tin làm cho bền vững…”

Ở đây, “châm rễ và lập nền” chính là hình ảnh của kiên định - người có đức tin sâu gốc, không bị lay động bởi xúi giục hay cám dỗ.

- Kết hợp “Kiên” và “Định”
• “Kiên” là sức mạnh, “Định” là sự yên ổn.
• “Kiên định” là vững vàng trong hành động và bình thản trong tâm trí.
→ Người “kiên định” không chỉ bền chí mà còn sáng suốt, biết giữ hướng đi dù gió đổi chiều.

Trong văn hóa Việt, hai chữ này thường đi đôi với “nhẫn nại” và “tín nghĩa”, tạo nên phẩm chất của người đáng tin cậy, người có “chí” và có “đạo”.

(BBT DV News)