Ngoài đường, mặt nước đang dâng lên, sóng gợn lấp loáng dưới ánh đèn vàng nhạt. Người ta nổ máy xe, vội vã di chuyển tài sản lên chỗ cao. Tôi cũng cuống cuồng làm theo. Đó là lần đầu tiên tôi chứng kiến cảnh lụt ở Úc. Căn nhà tôi thuê nằm trên nền đất khá cao, cách mặt sông khoảng năm đến bảy mét. Bình thường, tôi vẫn hay đạp xe dọc theo con đường mòn ven sông, nhìn xuống dòng nước trong veo thấy cả đàn cá bơi lội, những con vịt trời lững thững trôi giữa đám lau sậy. Khung cảnh yên bình và thơ mộng biết bao.

Từ là từ phu tướng, Bảo kiếm sắc phong lên đàng. Vào ra luống trông tin chàng. Năm canh mơ màng. Em luống trông tin chàng, Ôi gan vàng quặn đau. Đường dù xa ong bướm, Xin đó đừng phụ nghĩa tào khang. Đêm luống trông tin chàng, Ngày mỏi mòn như đá Vọng phu. Vọng phu vọng luống trông tin chàng. Sao nỡ phũ phàng... Chàng là chàng có hay? Đêm thiếp nằm luống những sầu tây. Bao thuở đó đây sum vầy, Duyên sắc cầm lạt phai. Là nguyện cho chàng Hai chữ an bình an. Mau trở lại gia đàng, Cho én nhạn hiệp đôi.

Người mẹ gốc Việt, sinh ra ở Úc, 34 tuổi, đưa hai con 12 và 16 tuổi về thăm quê hương cha mẹ mình — một chuyến đi không chỉ để “về nguồn” mà còn để khám phá miền Trung, vùng đất vừa khắc nghiệt vừa nên thơ. Trong hành trình ấy, chị chọn điểm đến là những hang động kỳ vĩ – nơi thiên nhiên và thời gian cùng viết nên bản trường ca đá và nước.

Ngồi bên bến sông Cửu Long, nước chảy lờ đờ, gió thổi phất phơ, ông Sáu Lúa vừa nhai miếng trầu vừa kể: “Con ơi, ở xứ mình á, hễ nói tới hề là nói tới cái tiếng cười… mà cười vậy chớ đau dữ lắm nghen. Cười để sống, cười để nói, cười để chửi mà không ai bắt bẻ được. Cái nghề hề ở đất Việt mình nó kỳ lắm: nghèo thì nghèo thiệt, mà trí tuệ thì giàu muốn xỉu.”

Nếu ví cơ thể là một thành phố nhộn nhịp, thì thận chính là nhà máy xử lý nước thải hoạt động 24/7, không nghỉ lễ, không tăng ca phụ cấp. Chỉ cần “nhà máy” này đình công nhẹ thôi, cả thành phố sẽ… bốc mùi. Vì vậy, ăn uống đúng cách chính là cách ta “đối xử tử tế” với hai quả thận bé nhỏ nhưng cực kỳ trung thành.

Người ta nói: đời người như con nước, khi đầy khi vơi. Với bà Sáu, sáu mươi lăm tuổi, tóc bạc mà lòng vẫn sáng, con nước đời bà từng đầy ắp yêu thương, rồi cạn khô vì lòng tham của người trong nhà. Câu chuyện của bà không chỉ là chuyện mất vàng, mà là chuyện mất niềm tin – thứ quý hơn mọi của cải.

Thiên hạ hay nói “làm dâu trăm họ”, ý chừng phận đàn bà bước vô nhà chồng là phải chịu đủ điều tiếng, đủ nỗi thiệt thòi. Nhưng chuyện của Tuyết – con dâu bà Ngân – lại đi ngược đời. Người ta làm dâu thì sợ mẹ chồng, còn Tuyết thì thấy mẹ chồng hiền như cục đất, hiền tới mức… dễ lợi dụng. Và chính cái hiền đó mở ra trong lòng Tuyết một con đường tối tăm mà chính cô ta cũng không ngờ mình dám bước vô.

Nếu người Việt xưa quan niệm “mồ yên mả đẹp” là nền tảng của đạo hiếu, thì ngày nay, giữa những thành phố chật chội và nhịp sống hiện đại, hỏa táng lại đang trở thành lựa chọn phổ biến. Nhưng câu chuyện của hỏa táng không chỉ là chuyện của thời nay. Nó là một hành trình dài, kéo dài hàng chục nghìn năm, đi qua nhiều nền văn minh, nhiều niềm tin, nhiều nỗi sợ và cả nhiều… bài toán thực tế rất đời thường.

Tôi tên Hưng, năm nay năm mươi hai tuổi, dân Hà Nội “chính hiệu con nai”, sang Úc đã hơn hai mươi năm. Cuộc sống ở đây yên bình, sạch sẽ, nhưng càng ngày tôi càng thấy mình… mệt. Mệt kiểu không rõ lý do: sáng dậy đã uể oải, chiều làm việc thì đầu óc lơ mơ, tối ăn xong chỉ muốn nằm. Tôi tưởng do tuổi tác, do công việc văn phòng, do thiếu ngủ. Nhưng rồi một hôm, bác sĩ nói nhỏ: “Gan của anh hơi yếu rồi đó.”

Tui kể thiệt nghe, từ bữa thằng con út ở Melbourne gọi điện về: “Ba ơi, qua Úc chơi với tụi con ít bữa cho biết xứ người”, lòng tui nó vừa mừng vừa hồi hộp. Sáu mươi lăm tuổi đầu, người Quảng Nam quê mùa như tui, quanh năm chỉ quen với đồng ruộng, với con sông Thu Bồn, ai dè có ngày được đặt chân qua tận bên kia bán cầu.