Tuổi càng cao, người ta càng dễ nhận ra một chân lý hơi buồn cười: càng lo thì càng… mệt, mà càng mệt thì càng dễ bệnh. Khoa học gần đây cũng đồng tình với điều mà ông bà ta đã nói từ lâu: “Lo bò trắng răng”. Một nghiên cứu của Đại học New York cho thấy những người càng lo lắng về sức khỏe và tuổi già thì các dấu hiệu lão hóa sinh học trong máu càng tăng tốc. Những thay đổi này được đo bằng các “đồng hồ biểu sinh” – thứ mà nếu đem kể cho các cụ nghe, có khi họ sẽ bảo: “Ờ, tao biết rồi, khỏi cần đồng hồ, nhìn cái mặt tao là biết già nhanh hay chậm”. Nhưng khoa học vẫn phải làm việc của khoa học: đo đạc, phân tích, và kết luận rằng lo lắng không chỉ làm nặng đầu mà còn in dấu lên từng tế bào.

Chiều nay trời Sydney lạnh lẽo, gió thổi qua hiên nhà nghe như tiếng ai thở dài. Bà Tám ngồi một mình, tay cầm tách trà nóng mà lòng cứ nặng trĩu. Không hiểu sao, hai chữ “phụng dưỡng” cứ lởn vởn trong đầu, như muốn nhắc bà Tám nhớ lại bao chuyện đã thấy, đã nghe, đã trải qua ở xứ Úc này.

Ông Trị năm nay năm mươi sáu tuổi, dáng người vẫn còn rắn rỏi của một người quen làm việc tay chân, nhưng ánh mắt đã nhuốm màu mệt mỏi. Người ngoài nhìn vào cuộc đời ông, ai cũng bảo ông là người đàn ông mẫu mực: thương vợ, thương con, làm ăn chân chính, không rượu chè, không cờ bạc. Ông cũng tin như vậy. Suốt bao nhiêu năm, ông vẫn nghĩ mình đã làm tròn bổn phận của một người chồng, người cha - bằng cách làm việc không ngơi nghỉ để mang về cho gia đình một cuộc sống đủ đầy.

Bà Tuyền đứng trước cổng cơ sở sản xuất trái cây đồ hộp Vượng Phát, đôi tay run run, lòng ngổn ngang như một mớ chỉ rối. Bốn mươi năm cuộc đời, có những điều tưởng đã chôn sâu, vậy mà chỉ cần một bước chân, tất cả lại ùa về như cơn gió xoáy. Bà đã chuẩn bị cho cuộc gặp này suốt nhiều năm, nhưng khi đối diện với cánh cổng lớn kia, bà lại thấy mình nhỏ bé, yếu đuối như cô gái hai mươi lăm tuổi năm nào – cái năm bà phạm sai lầm lớn nhất đời mình.

Có những buổi chiều thật yên, khi tiếng gió lùa qua khe cửa sổ và lòng người bỗng chùng xuống, ta tự hỏi: làm một người Phật tử nghĩa là gì? Có phải chỉ là thắp nén nhang trước tượng Phật, cúi đầu lạy ba lạy rồi xem như tròn bổn phận? Hay còn điều gì sâu xa hơn, lặng lẽ hơn, nhưng cũng thiết tha hơn?

Tui năm nay cũng đã bước qua tuổi sáu mươi, tóc bạc lốm đốm như mấy cây bạch đàn mùa đông. Sống ở Úc hơn ba chục năm, vậy mà có những chuyện tưởng đơn giản như ba chữ bổn phận – trách nhiệm – nghĩa vụ lại làm tui lấn cấn hoài. Không phải vì tui không hiểu tiếng Việt, mà vì… con cháu tui nó hiểu khác.

Trong thời đại kỹ thuật số, bài đọc và video clip trên YouTube ngày càng phong phú, đa dạng, hấp dẫn. Nhưng chính sự phong phú ấy lại là con dao hai lưỡi. Với nhiều phụ nữ trung niên Việt Nam đang sống ở nước ngoài, đặc biệt là những người đã nghỉ hưu hoặc không còn bận rộn với công việc, việc ngồi miết trong nhà suốt ngày để dán mắt vào màn hình TV, iPad hay iPhone đã trở thành một thói quen khó bỏ. Họ bị cuốn vào những nội dung vừa thực vừa hư, vừa bổ ích vừa gây hoang mang, vừa giải trí vừa khiến người ta quên mất thời gian và không gian sống thực.

Tôi tên là Hồng Hạnh, năm nay đã 65 tuổi, sống ở vùng ngoại ô Sydney. Tôi không phải là nhà nông chuyên nghiệp, nhưng tình yêu dành cho vườn nhà thì có thể nói là sâu đậm như hơi thở mỗi ngày. Mỗi sáng thức dậy, tôi lại ra vườn, ngắm từng chiếc lá, từng nụ hoa, từng trái cây đang lớn lên từng chút một. Nhưng năm nay, vườn tôi như bị ai đó trêu ghẹo, khiến tôi vừa ngạc nhiên vừa bối rối: cây khế, cây mít, cây mận, cây xoài, cây nhãn, bí, bầu - tất cả đều có những biểu hiện kỳ lạ, trái mùa, trái thời tiết.

Khi bước vào tuổi già, nhiều người nhận thấy mình thấp đi vài phân và dáng đứng không còn thẳng như trước. Đây không phải là cảm giác chủ quan mà là một hiện tượng sinh học đã được ghi nhận rõ ràng trong tài liệu y khoa. Các nghiên cứu lớn trên thế giới cho thấy: chiều cao giảm dần theo tuổi, và độ cong cột sống – đặc biệt là gù lưng (hyperkyphosis) – tăng lên theo thời gian. Vậy điều gì đang diễn ra bên trong cơ thể khiến chúng ta “thu nhỏ” lại như vậy?

Có những buổi chiều ở Úc, khi mặt trời vừa tắt sau dãy Blue Mountains, tôi đứng trong bếp nhìn đống chén bát như một chiến trường nhỏ. Chén, tô, muỗng, đũa, rồi nồi, xoong, chảo… tất cả nằm đó, lấp lánh dưới ánh đèn vàng, nhưng lại mang trên mình những vệt dầu mỡ bướng bỉnh như thể chúng vừa tham gia một cuộc biểu tình đòi quyền được… không sạch.