Tự kỷ - hay rối loạn phổ tự kỷ (Autism Spectrum Disorder, ASD) - không chỉ là một chẩn đoán y khoa mà còn là một trải nghiệm sống, một hành trình dài của cá nhân và gia đình. Ở Úc, nhận thức và hiểu biết về tự kỷ đã thay đổi mạnh mẽ trong thập niên qua, với sự gia tăng đáng kể về số lượng người được chẩn đoán, sự cải thiện trong hệ thống hỗ trợ, và sự phát triển của các chính sách quốc gia.

Mấy lúc gần đây miền duyên hải phía bắc của NSW và Queensland thường lâm cảnh lụt lội. Khi các cơ quan khí tượng ở Úc (như Bureau of Meteorology – BoM) thông báo “mực nước sông đạt 8 m”, con số này không phải là chiều sâu của nước, mà là độ cao của mặt nước so với một mốc chuẩn cố định đặt tại trạm đo lũ (flood gauge).

Một lớp sương mỏng còn vương trên tán rừng khi những câu chuyện kỳ bí về “cây ăn thịt người” bắt đầu được truyền miệng từ thế kỷ này sang thế kỷ khác. Trong trí tưởng tượng của nhiều thế hệ, đó là loài cây khổng lồ, có thể quấn lấy và nuốt trọn một con người chỉ trong vài phút.

Tôi năm nay 63 tuổi. Một độ tuổi mà người ta hay nói vui là “đi đứng phải nhìn xuống, nằm ngồi phải chống tay”. Nhưng chỉ đến vài năm gần đây, tôi mới thực sự cảm nhận rõ rệt sự thay đổi trong cơ thể mình: đôi chân mỏi nhanh hơn, đầu gối chùn xuống mỗi khi bước cầu thang, dáng đi chậm chạp, thậm chí có lúc tôi suýt té chỉ vì vấp nhẹ vào mép thảm. Những công việc mà trước đây tôi làm thoăn thoắt – như quét sân, nhổ cỏ, xách giỏ đi shopping – giờ trở thành thử thách. Tôi bắt đầu tự hỏi: Tại sao mình lại yếu đi nhanh như vậy?

Theo nhiều nghiên cứu nhân học, người Mông có nguồn gốc từ vùng núi phía Nam Trung Quốc, thuộc nhóm dân tộc Miao. Họ di cư xuống các nước Đông Nam Á như Lào, Thái Lan, Myanmar và Việt Nam qua nhiều đợt khác nhau, chủ yếu từ thế kỷ XVIII–XIX, do xung đột và áp lực xã hội tại nơi cư trú cũ.

Khánh năm nay năm mươi hai tuổi, cái tuổi mà nhiều người đàn ông đã yên bề gia thất, con cái đề huề, còn ông thì vẫn lận đận trên hành trình tìm một tiếng khóc trẻ thơ trong căn nhà rộng thênh thang của mình. Ông giàu có, ai cũng biết. Cả thành phố này, nhắc đến doanh nghiệp gỗ của Khánh là người ta nghĩ ngay đến những hợp đồng xuất khẩu bạc triệu, những chuyến hàng đi châu Âu, Mỹ, Nhật. Nhưng ít ai biết rằng đằng sau vẻ ngoài thành đạt ấy là một trái tim hiền lành, chất phác, và một nỗi mong mỏi âm ỉ suốt bảy năm trời: có một đứa con.

Người ta vẫn thường nhắc đến chuyện Lưu Bình – Dương Lễ như một biểu tượng đẹp của tình bạn. Một câu chuyện cổ xưa nhưng chưa bao giờ cũ, bởi nó nhắc ta rằng giữa cuộc đời đầy biến động, vẫn có những tấm lòng son sắt, thủy chung. Nhưng đó là chuyện của ngày xưa, khi lòng người còn mộc mạc như hạt lúa mới gặt. Còn thời nay, câu chuyện của Bình và Lễ lại mở ra một phiên bản khác – hiện đại hơn, thực tế hơn, và tiếc thay… nhạt nhẽo hơn.

Chuyến bay dài. Phần lớn thời gian, ai cũng ngủ. Tôi không ngủ được. Không phải vì lo. Mà vì đầu óc cứ chạy liên tục.

Trong những loại bánh cuốn hoặc bánh ướt kể trên, bánh cuốn Thanh Trì xem như được nổi tiếng trên toàn quốc. “Thanh Trì” là tên làng thuộc xã Thanh Trì, huyện Thanh Trì, nay là phường Thanh Trì, quận Hoàng Mai, Hà Nội và món bánh cuốn này gắn với làng nên mang luôn tên Thanh Trì. Nghề làm bánh cuốn ở Thanh Trì có lịch sử hàng trăm năm, được xem là một nghề truyền thống lâu đời của đất Thăng Long. Có truyền thuyết kể rằng nghề làm bánh cuốn được dạy từ thời vua Hùng Vương, gắn với nhân vật An Quốc – con vua Hùng thứ 18.

Tôi là một người đàn ông Việt Nam đã sống ở Úc hơn ba mươi lăm năm, đủ lâu để quen với cái kiểu thời tiết sáng nắng chiều mưa tối lạnh teo, và cũng đủ lâu để nhận ra rằng người Úc có hai thú vui bất tận: uống cà phê và bàn chuyện sống lâu. Mà lạ lắm, càng lớn tuổi tôi càng bị cuốn vào cái chủ đề “sống bao lâu là đủ”.