NSW Flood Appeal: Tác giả và "Nhà tôi" tham dự tối gây quỹ hỗ trợ nạn nhân bão lụt tại NSW năm 2022.

CHƯƠNG II:
NHỮNG NGÀY KHÔNG CÓ ĐIỂM TỰA

(Tiếp theo tuần trước)

Máy bay chạm đất - nhẹ như một cái chớp mắt, nhưng đủ để khép lại một đời quen thuộc và mở ra một đời hoàn toàn xa lạ.

Tôi đã từng nghĩ mình sẵn sàng. Nhưng khi cánh cửa sân bay mở ra, luồng không khí lạ lẫm ùa vào, tôi mới hiểu: sự chuẩn bị trong suy nghĩ chưa bao giờ đủ cho thực tế. Giữa tưởng tượng và đời sống, luôn có một khoảng cách, và khoảng cách ấy, không ai có thể bước qua mà không trả giá bằng những bỡ ngỡ đầu tiên.

Dòng người đổ về phía trước, nhanh, dứt khoát. Ai cũng có hướng đi. Ai cũng có nơi để đến. Có người vẫy tay, có người ôm chầm, có người gọi tên nhau giữa đám đông.

Còn gia đình tôi - đứng lại. Không một ánh mắt quen. Không một lời chào. Không một người chờ đợi.

Chúng tôi không lạc đường. Nhưng rõ ràng, chúng tôi cũng chưa thuộc về nơi này. Ở Sài Gòn, chỉ cần một cuộc điện thoại, mọi thứ sẽ được sắp xếp. Một con người sẽ xuất hiện. Một cánh cửa sẽ mở ra. Cuộc sống, bằng cách
nào đó, luôn tồn tại những “lối tắt” - êm ái, vô hình, và dễ khiến ta quên mất giá trị của việc tự mình bước đi. Còn ở đây, không có lối tắt. Chỉ có con đường thẳng, và mình phải tự đi. Từng việc nhỏ nhất cũng trở thành một thử
thách. Mua một chiếc sim. Làm một thẻ Opal. Tìm nhà. Đăng ký học cho con. Mở tài khoản ngân hàng. Làm photo card - thứ giấy tờ tưởng chừng đơn giản, nhưng lại là cánh cửa pháp lý đầu tiên để mình tồn tại hợp lệ trên mảnh đất này. Không ai chỉ dẫn. Không ai làm giúp. Không một bước nào được vạch sẵn. Dù người ta nói chính phủ Úc là một chính phủ số, nơi mọi thứ đều rõ ràng, minh bạch, và có thể tra cứu. Nhưng biết tìm ở đâu, hiểu như thế nào, ghép từng mảnh thông tin rời rạc thành một con đường hoàn chỉnh lại là một câu chuyện khác.

Tôi còn nhớ, hai vợ chồng đã đi bộ gần 15 km, từ căn nhà thuê đến trung tâm dịch vụ của bang NSW, chỉ để làm một tấm photo card. Mười lăm cây số, không dài với một hành trình đời người, nhưng đủ dài để nhận ra: ở đây, không có gì đến một cách dễ dàng.

Chúng tôi xếp hàng. Chờ đợi. Đến lượt. Và rồi… thiếu giấy tờ. Thiếu tài khoản ngân hàng. Lại phải đến ngân hàng. Lại bắt đầu một vòng khác. Những vòng tròn nhỏ, nối nhau thành một mê cung. Cuối cùng, tấm thẻ cũng nằm trong tay. Nhỏ bé, nhưng nặng trĩu. Với người Úc, một tấm bằng lái xe là đủ để xác nhận họ là ai. Còn với tôi, tấm photo card ấy không chỉ là giấy tờ, nó là một lời thừa nhận: “Bạn được phép tồn tại ở đây.”

Có lúc, tôi đứng giữa một ngã tư, nhìn dòng xe qua lại. Không phải vì không biết rẽ trái hay phải. Mà vì không biết: con đường mình đang đi - đúng, hay sai. Và rồi, những cú sốc bắt đầu đến.

Cú sốc đầu tiên… chỉ là một chiếc đèn đỏ.

Tôi dừng xe. Rất cẩn trọng. Như cách tôi đã làm suốt hơn mười lăm năm cầm lái tại Sài Gòn.

Đèn đỏ. Nghĩa là dừng.

Tôi chờ. Một giây. Hai giây. Một phút. Năm phút. Rồi lâu hơn nữa. Đèn vẫn đỏ. Phía sau, tiếng còi xe container vang lên, ban đầu là nhắc nhở, rồi trở thành thúc giục, rồi dồn dập như một áp lực vô hình đè lên lưng.

Tôi hình dung được mình sai - nhưng không biết sai ở đâu.

Một người đàn ông bước xuống. Râu ria, bờm xờm, mang theo sự khó chịu hiện rõ trên khuôn mặt. Ông gõ mạnh vào cửa kính. Ra hiệu tôi hạ xuống. Một tràng tiếng Anh trút xuống - nhanh, gắt, và xa lạ.

Tôi không hiểu chuyện gì xảy ra. Điều duy nhất tôi hiểu là: đèn đỏ thì phải dừng!

Và tôi đứng yên - như một sự cố chấp mang theo nỗi sợ. Ông quay lại lần nữa. Lần này, không chỉ là lời nói. Ông chỉ tay. Về phía trước. Rồi lên đèn tín hiệu.

Một tín hiệu khác bật lên trong tôi: có điều gì đó mình đang không hiểu.

Tôi nhích xe. Chỉ một chút thôi, và ngay lập tức, đèn chuyển màu xanh. Tôi lái đi. Phía sau, tiếng còi vẫn vang lên - nhưng không còn gay gắt. Nó giống như một sự thở phào, một cái vỗ vai chúc mừng từ xa của tài xế xa lạ.

Sau này tôi mới biết: dưới mặt đường là những cảm biến (sensor), đó là những “con mắt” thầm lặng điều tiết giao thông. Nếu xe không đứng đúng vị trí, chúng không “nhìn thấy” mình. Và khi không được nhìn thấy, mình… không
tồn tại trong hệ thống.

Một bài học nhỏ, nhưng đủ để tôi nhớ rất lâu.

Từ đó, mỗi lần nghe tiếng còi phía sau, tim tôi lại khẽ giật. Như thể mình vừa làm sai một điều gì đó mà chính mình chưa kịp nhận ra.

Nhưng giao thông không phải là cú sốc duy nhất.

Một lần khác, tôi dừng xe trước một siêu thị nông sản trên trục đường từ Cabramatta về Bonnyrigg. Bãi đậu xe rộng đến mức khiến tôi sững lại. Hàng ngàn chiếc xe. Ngay ngắn. Trật tự. Một sự nhộn nhịp ra vào mà tôi chưa
từng thấy, ngay cả ở trung tâm Sài Gòn.

Tôi lấy điện thoại ra quay. Một phản xạ rất tự nhiên - như cách người ta ghi lại một điều đẹp đẽ. Nhưng chỉ vài phút sau, tôi nhận ra mình không còn một mình. Hai người bảo vệ đi phía sau. Im lặng. Nhưng ánh mắt thì không. Không khí xung quanh tôi trở nên nặng nề một cách khó hiểu.

Bên trong siêu thị, những quầy hàng đầy ắp nông sản. Trái cây. Hoa. Sản phẩm thủ công. Tất cả đều mang một vẻ mộc mạc, nhưng chỉn chu. Khách hàng phần lớn là người Úc. Tôi gần như không thấy người Á.

Tôi tiếp tục quay clip. Và rồi - một giọng nói cắt ngang: “Stop. Go out. Please!”

Ngắn. Gọn. Nhưng đủ lạnh.

(Còn tiếp, mời theo dõi)