CHƯƠNG 1:
HÀNH TRÌNH RA ĐI

KHI ĐANG CÓ TẤT CẢ… VẪN CHỌN BẮT ĐẦU LẠI

(Tiếp theo tuần trước)

Noel đầu tiên: Gia đình dạo phố về đêm tại Darling Harbour - trung tâm thành phố Sydney.

Sau một tuần, tôi tự tin chở hai con đi học bằng xe. Để cẩn thận, tôi dán phía sau xe dòng chữ: “Xin thông cảm – mới nhập cư”. Tôi chạy chậm, phần vì chưa quen, phần vì sợ ảnh hưởng người khác. Có lẽ nhờ vậy mà mọi người khá thông cảm, thường nhường đường mỗi khi tôi xin rẽ hay vào vòng xoay.

Sau vài tháng, cảm giác “mới” dần qua đi. Thay vào đó là một nhận ra rõ ràng hơn:

Ở đây, không có ai làm giúp mình. Không phải vì người ta không tốt, mà vì hệ thống vận hành như vậy. Ai việc nấy. Mình không làm, thì việc đó không tồn tại.

Tôi nhận ra điều này từ những việc rất nhỏ.

Khi xe hết xăng, tôi không biết đổ xăng. Ở Việt Nam, tài xế và nhân viên trạm xăng lo hết. Còn ở đây, tôi phải tự làm mọi thứ. Tôi loay hoay tìm nút mở bình xăng, tự đổ xăng, rồi vào quầy thanh toán.

Đến việc bơm bánh xe cũng vậy. Ở Việt Nam có nhân viên làm giúp; ở Úc thì miễn phí nhưng phải tự làm. Lần đầu cầm vòi bơm, tôi còn lo nếu bơm quá mức thì bánh xe sẽ nổ. Cuối cùng, tôi lại nhờ đến Google. Hóa ra, thông số áp suất lốp đã được nhà sản xuất ghi sẵn ở mép cửa xe.

Chỉ cần đọc và làm theo. Chính những việc tự làm này giúp tôi nhớ rất lâu. Từng ngày trôi qua, tôi học thêm một điều mới - những điều trước đây tôi chưa từng phải biết.

Có lần, bồn rửa bị nghẹt. Ở Việt Nam, tôi sẽ gọi thợ ngay. Nhưng ở đây, tôi cầm điện thoại lên rồi lại đặt xuống. Không phải không có thợ, mà là không biết gọi ai, và cũng không biết phải nói thế nào.

Tôi lên mạng tìm hiểu. Đọc hướng dẫn. Mua dụng cụ. Tháo ra, lắp lại. Làm sai, rồi làm lại. Mất gần cả buổi chiều, cuối cùng nước cũng chảy bình thường. Không phải vì tiết kiệm được tiền, mà vì một cảm giác rất khác: mình tự làm được.

Từ đó, tôi tự mày mò lắp mạng, cài đặt tivi, học sử dụng các công cụ như máy khoan, máy cưa, máy cắt cỏ… Google trở thành người thầy lớn của tôi.

Một việc khác là đi làm giấy tờ.

Xếp hàng. Đến lượt. Nghe không kịp. Nói không tròn câu. Nhân viên nói một đường, mình hiểu một nẻo. Có lúc phải xin họ nói chậm, có lúc phải hỏi lại nhiều lần. Nhưng điều làm tôi ngạc nhiên là không ai tỏ ra khó chịu.

Dù vậy, tôi cảm nhận rất rõ: mình đang ở một vị trí thấp hơn bình thường. Không phải vì kém năng lực, mà vì chưa kịp thích nghi.

Trước đây, tôi quen giải quyết công việc rất nhanh. Ở đây, mọi thứ trở nên chậm hơn - không vì hệ thống chậm, mà vì mình chậm.

Phải đọc kỹ hơn, hiểu rõ hơn, làm đúng ngay từ đầu. Sai là phải làm lại. Không có ai sửa giúp.

Có những buổi tối, tôi thấy mệt.Không phải vì làm nhiều, mà vì phải suy nghĩ nhiều hơn. Việc gì cũng phải tự quyết, tự kiểm tra, tự chịu trách nhiệm. “Nhà tôi” cũng vậy.

Chúng tôi không nói nhiều về khó khăn. Không phải vì không có, mà vì nói ra cũng không giải quyết được gì. Chỉ có thể tiếp tục làm.

“Nhà tôi” tự đo và lên lai quần cho hai con vì đồng phục quá dài - một việc trước đây chưa từng làm. Tôi thì tự cắt tóc cho con - một kỹ năng từng có từ thời sinh viên, nay mang ra “luyện lại” với hai khách hàng đặc biệt.

Tôi dần hiểu rõ hơn một điều:

Ở đây, không ai đánh giá mình qua những gì mình từng có, mà qua những gì mình đang làm.

Làm được việc gì thì có giá trị ở việc đó. Không hơn, không kém. Không có quá khứ để dựa, cũng không có quan hệ để nhờ. Chỉ có năng lực thực tế.

Ban đầu, điều này không dễ chịu. Nhưng càng về sau, tôi càng thấy… công bằng.

Có lần, tôi lắp tủ áo, giường, bàn ghế. Nhìn hướng dẫn thì đơn giản, nhưng khi làm lại rất vất vả. Lệch chỗ này, sai chỗ kia, phải tháo ra lắp lại. Tôi bắt đầu bực, không vì khó, mà vì trước đây tôi không cần làm những việc này.

“Nhà tôi” nhìn, không nói gì. Một lúc sau, cô ấy cầm lấy, đọc kỹ lại hướng dẫn, rồi lắp lại từng bước. Không nhanh hơn tôi, nhưng chính xác hơn.

Tôi chợt hiểu: không phải mình không làm được, mà là mình chưa quen với việc phải tự làm.

Từ đó, tôi không còn tìm cách làm nhanh, mà tìm cách làm đúng.

Không còn tìm người làm giúp, mà tìm cách tự làm. Không còn xem những việc đó là nhỏ. Vì chính những việc nhỏ ấy giữ cho cuộc sống vận hành.

Ngày này qua ngày khác, từng việc nhỏ tích lại. Không thấy ngay, nhưng dần tạo thành một thứ rất rõ: sự tự chủ.

Và tôi hiểu rằng, ở một nơi không có ai làm giúp, nếu mình không tự làm được, thì không thể sống thoải mái. Không phải vì thiếu tiền, mà vì thiếu khả năng.

Có lẽ, đó mới là bài học lớn nhất của những ngày đầu: không phải học cách sống ở một đất nước mới, mà là học cách tự làm mọi thứ cho chính cuộc sống của mình.

Tôi nhớ đến câu: “Muốn ăn thì phải lăn vào bếp” - như một lời nhắc giản dị mà sâu sắc. 

(Còn tiếp, mời theo dõi)