Thấm thoát đã nửa thế kỷ tính từ năm 1975 đến nay, người Việt ở nước ngoài chạm con số 5 triệu; người Việt từ hải ngoại về thăm quê hương thường xuyên và rất đông. Sự chuyển động này đã thay đổi trong con người Việt
Nam và đem vào Việt Nam một vài lối sống mới, đơn cử là “nụ hôn ngày Tết”.
Chẳng lâu gì, chỉ trong thập niên trước 1975, khi gặp nhau ở những ngày Tết, người Việt rất nồng ấm bắt tay nhau, vẫn chắp tay trước ngực bày tỏ lòng quý mến, thân tình tiếp theo là lời chúc bằng câu “Phước, Lộc, Thọ”.
Nhưng ngày nay thì khác, nhiều người đã ôm chầm lấy nhau - choàng cho chặt, xiết cho khít – áp má, tựa vai và đôi khi còn trao nhau một nụ hôn. Điều này, người Tây phương đã thực hành từ lâu. Thậm chí, có người thường lợi dụng lúc thân thiết đó để có những nụ nôn “không mong đợi”. Kinh Thánh đã phải nhắc nhở họ “Anh em hãy lấy cái hôn thánh mà chào nhau” (Rô-ma 16:16). Kinh Thánh nói rõ, khi tay bắt mặt mừng, nếu hôn nhau thì hãy dùng cái “hôn thánh” mà trao nhau – nghĩa là không phải cái hôn phàm tục. Tiếng Hy Lạp trong bản gốc của Tân Ước ghi rõ philema hagion (φιλήματι ἁγίῳ) – đúng là “nụ hôn thánh khiết”.
Vậy nụ hôn bắt nguồn từ đâu? Chỉ có người với người mới hôn nhau, vậy loài vật thì sao?
Nụ hồn đầu tiên có từ 21 triệu năm trước
Theo một nghiên cứu gần đây được các nhà khoa học tuyên bố, nụ hôn đầu tiên đã có từ 21 triệu năm về trước!
Ai hôn ai? Con người làm điều đó, khỉ làm điều đó, thậm chí cả gấu Bắc Cực cũng làm điều đó. Và giờ đây, các nhà nghiên cứu đã tái tạo lại nguồn gốc tiến hóa của nụ hôn.
Nghiên cứu của họ cho thấy rằng nụ hôn “môi chạm môi” đã tiến hóa hơn 21 triệu năm trước, và là điều mà tổ tiên chung của con người và các loài vượn lớn khác có thể đã thực hiện.
Trong nghiên cứu được công bố trên tạp chí “Evolution and Human Behaviour”, họ định nghĩa hôn là sự tiếp xúc miệng-miệng có định hướng, không mang tính hung hăng, "với một số chuyển động của môi hoặc các bộ phận
miệng và không có sự truyền thức ăn" (mớm).
"Con người, tinh tinh và bonobo đều hôn nhau," Tiến sĩ Matilda Brindle, nhà sinh vật học tiến hóa từ Đại học Oxford (Anh Quốc), người đứng đầu nhóm nghiên cứu, giải thích. Từ đó, bà kết luận, "có khả năng tổ tiên chung gần đây nhất của chúng đã hôn nhau."
"Chúng tôi nghĩ rằng nụ hôn có lẽ đã tiến hóa khoảng 21.5 triệu năm trước ở các loài vượn lớn," Tiến sĩ Brindle nói.
Trong nghiên cứu này, các nhà khoa học đã tìm thấy hành vi phù hợp với định nghĩa khoa học về nụ hôn của họ ở chó sói, chó thảo nguyên, gấu Bắc Cực (rất vụng về - dùng nhiều lưỡi), và thậm chí cả chim hải âu.
Họ tập trung vào các loài linh trưởng - đặc biệt là loài vượn - để xây dựng bức tranh tiến hóa về nguồn gốc của nụ hôn ở con người.
Nghiên cứu tương tự cũng kết luận rằng người Neanderthal - họ hàng gần nhất của chúng ta trong thời cổ đại, đã tuyệt chủng khoảng 40,000 năm trước - cũng hôn nhau.
Hôn là hình thức bày tỏ tình cảm, là hành động có cảm xúc. Thực ra, hôn cũng có khá nhiều kiểu cách từ chạm mặt, chạm mũi, chạm miệng để thể hiện sự thân mật hoặc gắn kết. Có những nụ hôn rất “riêng tư” không nên thực hiện trước mắt người khác vì có tính cách “kích dục”.
Một số hình thức nhìn tưởng là hôn nhưng không phải “nụ hôn”. Chẳng hạn, mẹ mớm thức ăn cho con (người Việt xưa, ở loài chim cụ thể là sáo). Dường như đa số động vật không hôn theo nghĩa lãng mạn như con người, nhưng nhiều loài có hành vi tương tự để giao tiếp.
Nụ hôn có gây nguy hiểm gì không?
Theo y học thì “Có”. Vì nụ hôn trao đổi nước bọt và virus. Những nguy cơ đã được ghi nhận gồm:
• Lây truyền virus: herpes (mụn rộp môi), cúm, gây sốt tuyến (Epstein– Barr).
• Lây truyền vi khuẩn gây sâu răng, viêm nướu, hoặc nhiễm trùng miệng.
• Một nụ hôn 10 giây có thể trao đổi khoảng 80 triệu vi khuẩn.
• Nguy cơ cao hơn với phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh, hoặc người có hệ miễn dịch yếu.
Nhưng cũng có lợi ích
• Giảm stress, tăng oxytocin, tăng miễn dịch, cải thiện gắn kết cảm xúc.
Riêng có một cái hôn dẫu không truyền vi khuẩn nhưng lại rất khủng khiếp vì qua cái hôn ra hiệu ấy, một người vô tội bị bắt, rồi bị phán tội chết, đó là nụ hôn của Giu-đa Ích-ca-ri-ốt. Lời Chúa trong sách Mác ghi rằng:
“44 Vả, đứa phản Ngài đã cho chúng dấu hiệu nầy: Hễ tôi hôn ai, ấy là người đó; hãy bắt lấy và điệu đi cho cẩn thận. 45 Vậy, khi Giu-đa đến rồi, liền lại gần Ngài mà nói rằng: Lạy thầy! Rồi nó hôn Ngài. 46 Chúng bèn tra tay bắt Đức Chúa Jêsus.” (Mác 14:44-46)
VN và những nụ hôn trước đám đông
Ngày nay, tại Việt Nam đổi mới, những nụ hôn nóng bỏng không còn xa lạ, chẳng những nhan nhản trên phim ảnh “Made in VN” còn trên đường phố, nơi đông người tụ tập.
Thường thì vào thời khắc thiêng liêng của đêm Giáng sinh, của đêm Giao thừa, trước không gian Nhà thờ, Chùa chiền, Hộp đêm… nhiều cặp đôi nam nữ Việt đã trao nhau những nụ hôn ngọt ngào. Những khoảnh khắc lãng mạn ấy thể hiện cách giới trẻ ngày nay đón Tết, mừng Xuân theo cách riêng, hiện đại và giàu cảm xúc. Nếu việc này diễn ra 50 năm trước, nhiều cụ phải che mắt, bĩu môi chê bai là “mất nết”!
Ngày lễ Tình nhân (Valentine), nơi công viên, ven bờ sông hoặc trong vườn cảnh, vườn cây ăn trái đầy thơ mộng… nhiều cặp trai gái đều có chủ đích trao nhau nụ hôn kỷ niệm; và đôi khi bất cứ khi nào “nổi hứng”, họ cũng vẫn hôn nhau chẳng đợi gì đến dịp này dịp nọ.
Nụ hôn bây giờ trở nên khá phổ biến tại các thành phố ở Việt Nam, đi song hành với hai tiếng “Ô-kê”!
Thật mà nói, nụ hôn đã xuất hiện ở VN từ lâu. Trong thơ, văn, nhạc đều có, trong xã hội dồi dào, trong giao tiếp không thiếu và trong tình yêu thì khỏi chê. Hôn không định hình cũ hay mới, miễn sao nụ hôn có ý nghĩa của nó, đúng thời điểm, đúng nơi chốn là được. Nước nhà đổi mới, năm Ngọ tới mang vận may đến mà lại không có nụ hôn tươi thắm và nồng nàn sao?!
D. Đ.
