
Nhiều người cho rằng có thể xác định tuổi ngựa bằng răng. Thực tế, răng ngựa không giống như các vòng sinh trưởng của cây mỗi năm. Xác định tuổi ngựa bằng răng không chính xác 100%, nhưng nó sẽ cho chúng ta một
khoảng tuổi ước chừng nếu chúng ta không biết ngày sinh chính xác của ngựa. Ngựa càng trẻ, răng càng gần với tuổi thật của nó. Khi ngựa già đi, nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến tình trạng răng và khiến việc ước tính tuổi trở nên khó khăn hơn. Những yếu tố như chăm sóc cơ bản, chế độ ăn uống, điều kiện chăn thả, tật xấu và di truyền đều đóng vai trò trong quá trình lão hóa răng của ngựa.
Dưới đây là các lý do và dấu hiệu chính để nhận biết tuổi ngựa qua răng.
Răng Ngựa Con
Ngựa con mọc những chiếc răng sữa đầu tiên ngay sau khi sinh. Những chiếc răng sữa cuối cùng sẽ mọc hoàn chỉnh khi ngựa con được khoảng chín tháng tuổi.
Những chiếc răng vĩnh viễn đầu tiên bắt đầu mọc khi ngựa được từ hai đến ba tuổi – thường là 2.5 tuổi.
Răng sữa rụng dần dần, và tất cả răng vĩnh viễn sẽ mọc hoàn chỉnh vào khoảng năm tuổi. Răng sữa có màu nhạt hơn và ngắn hơn răng vĩnh viễn.
Răng Ngựa Trưởng Thành
Thời gian mọc răng cửa hàm trên (2.5 năm), răng cửa cạnh rang giữa hàm trên (3.5 năm) và răng cửa góc hàm trên (4.5 năm) ở ngựa dưới 5 tuổi được coi là khá chính xác trong việc xác định tuổi của ngựa.
Răng vĩnh viễn mới mọc có bề mặt khá lõm và những "lõm" này cùng với góc độ, hình dạng và một rãnh trên bề mặt thẳng đứng bên ngoài của răng cửa góc hàm trên (upper corner incisor - UCI) mọc dần ra, được gọi là rãnh Galvayne, là những chỉ báo về tuổi của ngựa.
Một "móc" nằm ở đầu sau của UCI thường có thể nhìn thấy ở độ tuổi 6-7 năm, và sau đó lại xuất hiện ở độ tuổi 11-13 năm. Do sự biến đổi về tần suất xuất hiện này, nó không được coi là yếu tố quyết định trong việc xác định tuổi của ngựa.
Khi ngựa gặm cỏ, bề mặt lõm sẽ bị mòn phẳng hơn. Đến khi ngựa khoảng 11 tuổi, răng của nó sẽ bị mòn phẳng. Tốc độ hình thành rãnh Galvayne phụ thuộc vào loại cỏ mà ngựa ăn. Ngựa ăn cỏ trên đất cát sẽ mòn răng nhanh hơn so với những con chỉ ăn cỏ khô trồng trên đất sét.
Khoảng 10 tuổi, rãnh Galvayne bắt đầu xuất hiện ở đường viền nướu. Rãnh này sẽ tiếp tục phát triển cho đến khi đạt toàn bộ chiều dài của răng. Đến khoảng 15 tuổi, rãnh sẽ đạt đến nửa chiều dài của răng, và sẽ đạt đến toàn bộ chiều dài của răng vào khoảng 19-20 tuổi. Khi ngựa ở độ tuổi giữa 20, rãnh Galvayne bắt đầu biến mất khỏi đường viền nướu, và nếu ngựa sống đủ lâu, rãnh sẽ biến mất hoàn toàn khi răng bị mòn tự nhiên.
Răng Ngựa Già
Khi ngựa già đi, răng sẽ trở nên nghiêng hơn và chiều cao của răng (UCI) sẽ cao hơn chiều rộng. Khi góc độ tăng lên, chiều dài từ đường viền nướu đến bề mặt nhai cũng tăng lên. Răng cũng thay đổi hình dạng từ hình bầu dục sang hình góc cạnh hơn khi ngựa già đi. Màu răng có thể sẽ khá vàng và bị ố. Vào một thời điểm nào
đó sau cuối độ tuổi 20, ngựa có thể bắt đầu rụng răng. Một con ngựa nhà có thể sống lâu hơn tuổi thọ của răng. Khi ngựa rụng nhiều răng hơn, sức khỏe của nó có thể bị ảnh hưởng. Nó có thể khó nhai cỏ khô và cỏ cứng hơn và cần một chế độ ăn uống phù hợp với ngựa già.
Răng thừa ở ngựa
Một số con ngựa có thể mọc răng sói và răng nanh. Đây là những chiếc răng thừa mọc ở vùng không có răng trong miệng ngựa, giữa răng cửa và răng hàm. Đôi khi những chiếc răng này có thể phải được nhổ bỏ nếu chúng gây cản trở dây cương hoặc gây khó chịu cho ngựa. Những chiếc răng này thường mọc khi ngựa được năm tuổi.
Một số con ngựa sẽ không có chúng, hoặc đối với một số con, chúng có thể không phải là vấn đề.
R.N.

