Tục ngữ Việt có câu “Nhất quỷ, nhì ma, thứ ba học trò” để chỉ ra rằng vào lứa tuổi học trò, các cô các cậu nghịch ngợm, phá phách và bắt nạt nhau gớm lắm. Điều này cũng đúng trong các trường học ở Úc.
Tại Úc, bắt nạt là một vấn đề phức tạp. Nó có nhiều hình thức, xảy ra ở nhiều hoàn cảnh khác nhau và ảnh hưởng đến nhiều nhóm dân cư.
Bắt nạt có thể gây ra những tác động đáng kể đối với nạn nhân, thủ phạm và người chứng kiến, cũng như môi trường xã hội rộng lớn hơn.
Theo một phân tích mới về vấn nạn bắt nạt và các yếu tố khác ảnh hưởng đến kết quả học tập trong lớp học, học sinh ở tiểu bang có mức độ bắt nạt cao nhất Úc báo cáo số lần cảm thấy bị bạn bè đe dọa cao gấp đôi so với các tiểu bang khác.
Nói chung, học sinh trung học ở Úc phải đối mặt với mức độ bắt nạt cao thứ hai trong số 24 quốc gia thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), chỉ có Latvia ở Đông Bắc châu Âu báo cáo mức độ cao hơn.
Hội đồng Nghiên cứu Giáo dục Úc (ACER) đã công bố một phân tích về kết quả Chương trình Đánh giá Học sinh Quốc tế (PISA) năm 2022 của OECD với kết luận rằng việc học sinh bị bắt nạt ảnh hưởng tiêu cực đến kết quả học tập trong lớp học.
Hành vi bắt nạt được đánh giá dựa trên sáu tiêu chí:
• Các bạn học khác xa lánh tôi;
• Các bạn học khác chế giễu tôi;
• Tôi bị các bạn học khác đe dọa;
• Các bạn học khác lấy đi, phá hoại đồ đạc của tôi;
• Tôi bị các bạn học khác đánh hoặc xô đẩy;
• Các bạn học khác lan truyền tin đồn ác ý về tôi.
Gần một phần năm trong số 13,430 thanh thiếu niên Úc được khảo sát cho biết đã từng bị các học sinh khác chế giễu.
Nghiên cứu trên học sinh 15 tuổi, đến từ hơn 700 trường học trên toàn quốc Úc, cho thấy 10% cảm thấy bị cô lập hoặc bị lan truyền những tin đồn ác ý, trong khi 5% bị đe dọa.
Vào giữa năm 2025, các báo cáo cho thấy tình trạng căng thẳng do bắt nạt ở trường học đạt đỉnh điểm mới, với Kids Helpline báo cáo tỷ lệ căng thẳng cao hơn so với những ngày tồi tệ nhất của đại dịch COVID-19.
Riêng về số lượng khiếu nại gửi đến Ủy viên An toàn điện tử liên quan đến bắt nạt trực tuyến ở học sinh tăng 456% từ năm 2019 đến năm 2024.
Trong khi đó, bắt nạt bằng lời nói (trêu chọc gây tổn thương, chế nhạo tên gọi) là hình thức phổ biến nhất (71%), tiếp theo là bắt nạt xã hội (61%) và bắt nạt trực tuyến (37%).
Bắt nạt xảy ra thường xuyên hơn ở học sinh khuyết tật (74% so với 59% ở học sinh không khuyết tật), hơn 50% trong số học sinh thuộc nhóm đồng tính luyến ái và học sinh đến từ các gia đình có hoàn cảnh kinh tế xã hội khó khăn cho biết thường bị bắt nạt bởi những học sinh khác.
Nam sinh có khả năng sử dụng hành vi bắt nạt gấp đôi so với nữ sinh, mặc dù nữ sinh báo cáo tỷ lệ bắt nạt xã hội và bắt nạt trên mạng cao hơn.
Học sinh theo học ở các trường vùng nông thôn có tỷ lệ bị bắt nạt cao hơn là thành thị.
Trong số các quốc gia được so sánh, học sinh ở Hàn Quốc, Nhật Bản, Hà Lan và Ba Lan ít bị bắt nạt nhất.
Nghiên cứu viên cao cấp của ACER, bà Lisa De Bortoli, cho biết "tất cả các khu vực hành chánh của Úc đều báo cáo tỷ lệ bắt nạt cao hơn so với mức trung bình của OECD".
- Nơi nạn bắt nạt xảy ra nhiều nhất tại Úc
Học sinh ở Tasmania phải đối mặt với tỷ lệ bắt nạt cao nhất toàn quốc, dù là một lần mỗi tháng hay nhiều lần mỗi tuần.
Hai mươi bốn phần trăm (24%) thanh thiếu niên Tasmania cho biết họ bị trêu chọc vài lần mỗi tháng, cao hơn 10% so với các bạn cùng trang lứa ở Victoria, nơi mức độ bắt nạt thấp nhất. Học sinh ở tiểu bang này báo cáo số vụ bị đe dọa hoặc bị lấy mất hay phá hoại đồ đạc bởi những kẻ bắt nạt cao gần gấp đôi so với toàn quốc.
Viện ACER đã phân tích các quốc gia có thành tích toán học cao dựa trên các yếu tố ngoài vấn nạn bắt nạt, bao gồm cả môi trường kỷ luật trong lớp học hoặc các đặc điểm như tính tò mò.
Bà De Bortoli cho biết điều này cho thấy giáo dục là "đa diện" và có nhiều khía cạnh giúp học sinh thành công.
"Báo cáo thực sự đi sâu vào việc xem xét điều gì giúp học sinh trở thành những người có thành tích cao... chúng ta đang xem xét những học sinh ít bị bắt nạt, nhưng cũng cả những học sinh có mức độ tò mò cao hơn," bà nói với SBS News.
"Họ có mối quan hệ tốt hơn với giáo viên, họ có cảm giác thuộc về và an toàn mạnh mẽ ở trường... đó thực sự là những đặc điểm sẽ giúp học sinh đạt được thành tích học tập."
- Nhận biết về sự bắt nạt
Một khi con chúng ta bị học sinh cùng trường bắt nạt, chúng ta có thể nhận thấy sự thay đổi ở nơi con chúng ta:
• Vết cắt, vết bầm tím, vết hằn trên da
• Quần áo đi học bị rách hoặc dính bẩn
• “Làm mất” đồ đạc ở trường - có thể do bị lấy mất
• Thu mình lại với người khác
• Tránh đến trường hoặc không muốn tham gia các hoạt động xã hội
• Mất đi tình bạn
• Cảm thấy căng thẳng, lo lắng, trầm cảm
• Mất hoặc tăng cảm giác thèm ăn
• Khó ngủ, đau đầu, đau bụng.
- Khi biết rõ con bị băt nát, cha mẹ nên làm gì ?
Nếu biết rõ con mình bị bắt nạt, cha mẹ nên hành động ngay lập tức để giải quyết vấn đề cái. Dưới đây là một số bước giới phụ huynh có thể thực hiện:
. Hỏi han và lắng nghe: Nên lắng nghe những lo lắng của con và nói chuyện về tình huống một cách bình tĩnh. Điều này giúp trẻ cảm thấy được lắng nghe và hỗ trợ nên dạn dĩ nói ra sự thật.
. Kiểm soát phản ứng: Nên kiểm soát phản ứng của mình và tìm hiểu sự thật. Cần bình tĩnh và tránh sử dụng mạnh tay.
. Trò chuyện với con: Nên nói chuyện với con về việc bị bắt nạt và giúp con hiểu cách tình hình. Cần thiết giữ bình tĩnh và kiểm soát tình hình.
. Liên lạc với nhà trường: Liên lạc với giáo viên và hiệu trưởng của trường về việc con mình bị bắt nạt. Nên nêu rõ những lo ngại của mình và tác động của bắt nạt đối với con.
. Tìm kiếm sự trợ giúp chuyên nghiệp: Nếu việc bắt nạt tiếp diễn, nên tìm kiếm sự trợ giúp chuyên nghiệp càng sớm càng tốt. Họ có thể liên hệ với Parent Line của tiều bang hoặc các dịch vụ hỗ trợ khác.
. Tuân thủ chính sách của trường: Nên tuân thủ các chính sách của nhà trường về vấn nạn bắt nạt và báo cáo bất kỳ sự việc nào mà chứng kiến.
- Giải pháp ngăn ngừa nạn bắt nạt
Nghiên cứu chỉ ra rằng các biện pháp can thiệp tại trường học mang lại lợi ích lâu dài và có ý nghĩa, trong đó có việc thảo luận cởi mở và kịp thời về chính nạn bắt nạt, cùng với nhận thức về sức mạnh mà mỗi người có trong việc giảm thiểu hành vi bắt nạt.
Thiết lập các chiến lược phòng ngừa nhắm vào các môi trường chính nơi nạn bắt nạt được biết là xảy ra – bao gồm lớp học và sân chơi.
Các phương pháp mà Bộ Giáo dục yêu cầu trường học áp dụng để chống lại nạn bắt nạt có thể được phân loại gồm “phòng ngừa” và “ứng phó”. Các phương pháp phòng ngừa nhằm mục đích ngăn chặn nạn bắt nạt xảy ra ngay từ đầu, trong khi các phương pháp phản ứng là các bước được thực hiện để giải quyết vấn đề sau khi hành vi bắt nạt đã xảy ra.
Nhà trường tạo mối quan hệ tích cực giữa giáo viên và học sinh; có mức độ giám sát cao ở sân chơi cũng như hợp tác với phụ huynh và người chăm sóc để khuyên dạy con em trước hậu quả của hàn vi bắt nạt.
Về chiến lược ứng phó, nhà trường cần nhận thức được những tác động có hại tiềm tàng của hành vi bắt nạt, bao gồm cả bắt nạt trực tuyến (bắt nạt trên mạng) và xem xét nghiêm túc các báo cáo về hành vi bắt nạt. Nhà trường có thể sử dụng một loạt các chiến lược ứng phó khi hành vi bắt nạt xảy ra bao gồm thực hành hòa giải, khiển trách bằng lời nói, gặp gỡ phụ huynh, tạm thời đình chỉ học - trong một số trường hợp nghiêm trọng, đình chỉ học
(đuổi khỏi trường).
Nhưng trên hết mọi việc, điều quan trọng là khi biết con mình bị bắt nạt, phụ huynh cần giữ bình tĩnh để giúp đỡ và trấn an con cái, đồng thời phối hợp với nhà trường để ngăn chặn nạn bắt nạt. Phụ huynh cũng cần nhận biết các dấu hiệu của bắt nạt và hành động nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu nào ở con mình hoặc con người khác để báo cáo kịp thời cho nhà trường.
(Viết riêng cho Dân Việt News)
