Vào dịp Trung Thu và Tết Nguyên đán hoặc mỗi khi có doanh nghiệp khai trương cửa hàng, người dân đi mua sắm lại được nghe tiếng trống múa lân “cắc tùng tùng, cắc tùng tình” hòa với phèng la, chủm chọe. Múa lân vốn là một loại hình nghệ thuật dân gian lâu đời của văn hóa Á Đông, đặc biệt phổ biến trong những sự kiện cầu may. Theo nhiều tư liệu, múa lân có nguồn gốc từ Trung Quốc và lan tỏa sang các nước Đông Á, Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam.

Năm nay, Tết Bính Ngọ 2026, các đoàn múa lân xem ra “hiếm” thấy hơn mọi năm ở cả những thành phố có cộng đồng Việt lẫn Hoa tại Úc. Có nghĩa là ít cửa hàng, tiệm buôn treo cờ xí, treo túi tiền để mời đoàn lân tới múa. Vậy là bà con muốn xem lân biểu diễn phải trở lại với mản ảnh TV, thưởng thức nghẽ thuật múa lân, múa rồng qua You- Tube.

Trong các hình thức múa lân, có múa lân Mai Hoa Thung là một biến thể đặc biệt, trong đó nghệ sĩ phải biểu diễn trên hệ thống các cột gỗ hoặc kim loại gọi là mai hoa thung – mô phỏng hình dáng hoa mai nở rộ. Đây là một tiết mục được xem là “đỉnh cao” của kỹ thuật múa lân, đòi hỏi sự kết hợp hoàn hảo giữa võ thuật, sức mạnh, sự dẻo dai và tinh thần thép.

Dù khó xác định chính xác thời điểm ra đời, nhưng hình thức biểu diễn này được cho là phát triển mạnh từ thế kỷ XX khi các đoàn lân – sư – rồng bắt đầu thi đấu quốc tế, đưa kỹ thuật biểu diễn lên tầm cao mới.

- Ý nghĩa văn hóa và tinh thần
Múa lân nói chung mang ý nghĩa xua đuổi tà ma, cầu chúc bình an, thịnh vượng. Trong truyền thuyết Trung Thu, hình tượng lân còn gắn với tích Phật Di Lặc chế ngự lân để bảo vệ dân lành.

Khi được đưa lên mai hoa thung, điệu múa không chỉ là biểu diễn mà còn là biểu tượng của:
• Ý chí vượt khó, khi nghệ sĩ phải giữ thăng bằng trên những cột cao chênh vênh.
• Tinh thần đoàn kết, vì hai người trong đầu – đuôi lân phải phối hợp tuyệt đối.
• Khát vọng vươn lên, thể hiện qua những cú nhảy mạnh mẽ từ cột này sang cột khác.

- Điều kiện huấn luyện nghệ nhân
Huấn luyện múa lân Mai Hoa Thung là một hành trình dài và gian nan. Không phải ai cũng có thể theo đuổi, người được chọn để huấn luyện trở thành nghệ nhân biểu diễn múa lân Mai Hoa Thung phải đáp ứng nhiều yêu cầu khắt khe:

+ Tuổi tác
• Thường bắt đầu từ 12–15 tuổi để có thời gian rèn nền tảng võ thuật, thể lực và độ dẻo dai.
• Độ tuổi biểu diễn tốt nhất thường từ 18–30, khi cơ thể đạt sức mạnh và phản xạ tối ưu.

+ Thể chất
• Sức mạnh chân và thân dưới để bật nhảy từ cột này sang cột khác.
• Thăng bằng tốt, khả năng giữ trọng tâm trong không gian hẹp.
• Sức bền để duy trì màn biểu diễn kéo dài 5–10 phút trên độ cao 1–2 mét.
• Phản xạ nhanh, vì chỉ một sai sót nhỏ có thể dẫn đến chấn thương.

+ Tinh thần
• Tập trung tuyệt đối: nghệ nhân phải “cảm” được nhịp của bạn diễn và vị trí cột.
• Bản lĩnh sân khấu: vượt qua nỗi sợ độ cao và áp lực khán giả.
• Tinh thần đồng đội: đầu và đuôi lân phải hòa làm một cơ thể duy nhất.

- Thời gian rèn luyện
Không có con số cố định, nhưng đa số các đoàn lân chuyên nghiệp đều cho biết:
• 1–2 năm để làm quen với kỹ thuật cơ bản trên mặt đất.
• 2–3 năm để tập đứng, di chuyển và nhảy trên mai hoa thung.
• 5 năm trở lên mới có thể biểu diễn thành thục và an toàn.

Những nghệ sĩ đạt đẳng cấp thi đấu quốc tế thường có 10 năm kinh nghiệm hoặc hơn.

- Thiết bị và mặt bằng biểu diễn
Để thực hiện màn biểu diễn Mai Hoa Thung, đoàn lân cần một số thiết bị và một khoảng không gian thích nghi.
+ Thiết bị Mai hoa thung
• Hệ thống cột cao từ 1 - 2.5 mét.
• Đường kính mặt cột khoảng 20 - 30 cm.
• Khoảng cách giữa các cột từ 60 -120 cm tùy bài diễn.
• Chất liệu: thép hoặc gỗ cứng, cố định chắc chắn trên nền.

+ Trang phục và đạo cụ
• Đầu lân: nặng 3–7 kg, yêu cầu người đội có cổ và vai khỏe.
• Đuôi lân: trang phục dài, đòi hỏi người múa phải linh hoạt.
• Giày chống trượt, băng bảo hộ khớp.

+ Mặt bằng - nơi biểu diễn
• Sân tập rộng, bằng phẳng, có đệm an toàn.
• Sân biểu diễn cần không gian thoáng, chiều cao trần tối thiểu 4 - 5 mét.
• Hệ thống âm thanh và trống - chập chõa – phèng la để giữ nhịp.

- Kỹ thuật động tác trong Mai Hoa Thung
Các bài thi Mai Hoa Thung thường bao gồm:
• Nhảy đơn: từ một cột sang cột kế tiếp.
• Nhảy đôi: hai chân đáp hai cột khác nhau.
• Xoay đầu lân: giữ thăng bằng khi xoay 180–360 độ.
• Đứng trụ: giữ đầu lân trên một cột trong vài giây.
• Nhảy lùi: kỹ thuật khó, đòi hỏi phản xạ cực nhanh.
• Nhảy vượt cấp: vượt qua khoảng cách xa hơn bình thường.

Những động tác này được chấm điểm dựa trên độ khó, độ mượt, sự đồng bộ và tính sáng tạo.

- Thi đấu quốc tế và thành tích nổi bật
Mai Hoa Thung ngày nay là nội dung thi đấu quan trọng trong các giải lân - sư - rồng quốc tế. Nhiều giải lớn được tổ chức thường niên, thu hút các đội mạnh từ Việt Nam, Malaysia, Singapore, Trung Quốc, Đài Loan…

Một số giải đấu tiêu biểu gồm:
• Giải Lân Sư Rồng Quốc tế – Cúp Chợ Lớn (thành phố Sài Gòn) - Quy tụ nhiều đội mạnh, trong đó có các đội đạt á quân và quán quân
quốc tế.
• Extended Lion & Dragon Dance Championship 2025 - Đà Nẵng - Có nội dung Mai Hoa Thung, thu hút các đội trong và ngoài nước.
• Giải vô địch các CLB Lân Sư Rồng toàn quốc 2025 - Đoàn Xuân Bắc Xuân Đạo (Ninh Bình) giành quán quân nội dung Mai Hoa Thung với bài “Chú Lân vượt núi hái lộc”.
• Các giải khu vực Đông Nam Á Malaysia và Singapore là hai quốc gia có truyền thống mạnh, thường đạt thứ hạng cao trong các giải quốc tế.

Một số đội nổi bật của Việt Nam
• Nhơn Nghĩa Đường – nhiều lần đạt giải cao trong các cuộc thi quốc tế.
• Lân Sư Rồng Miếu Bảy Bà - An Giang - Á quân giải quốc tế lần VIII năm 2026.
• Xuân Bắc Xuân Đạo - Ninh Bình - quán quân toàn quốc 2025.

Việt Nam hiện được xem là một trong những quốc gia có thế mạnh về Mai Hoa Thung của khu vực, với phong cách biểu diễn mềm mại, giàu cảm xúc và kỹ thuật vượt trội.

- Tai nạn và rủi ro nghề nghiệp
Do tính chất nguy hiểm, tai nạn từng xảy ra trong quá trình tập luyện và biểu diễn:
• Ngã từ cột cao gây chấn thương chân, tay hoặc cột sống.
• Trật khớp khi tiếp đất sai kỹ thuật.
• Va đập đầu khi mất thăng bằng.

Các đoàn lân chuyên nghiệp luôn phải tuân thủ quy trình an toàn nghiêm ngặt, đặc biệt trong giai đoạn tập luyện.

- Có nơi nào cấm múa lân Mai Hoa Thung?
Không có quốc gia nào ban hành lệnh cấm chính thức đối với Mai Hoa Thung. Tuy nhiên:
• Một số nơi hạn chế biểu diễn ngoài trời vì tiếng ồn hoặc an toàn.
• Một số thành phố yêu cầu giấy phép khi dựng thung.
• Các giải đấu quốc tế thường có quy chuẩn an toàn nghiêm ngặt để giảm rủi ro.

Nhìn chung, Mai Hoa Thung vẫn được xem là loại hình nghệ thuật văn hóa được tôn trọng và khuyến khích.

Mai Hoa Thung là sự kết tinh của nghệ thuật, thể thao và tinh thần. Để có một cú nhảy đẹp, nghệ sĩ phải đánh đổi bằng hàng nghìn giờ tập luyện, bằng mồ hôi và đôi khi cả những vết thương. Nhưng chính sự công phu ấy tạo nên vẻ đẹp rực rỡ của điệu múa – vẻ đẹp của con người khi vượt qua giới hạn của chính mình. 

Người Sydney