Lưu ý: Đây là câu chuyện hư cấu, không liên quan tới bất cứ cá nhân nào trong đời thật.
Chuyện đời là mỗi cá nhân trải nghiệm trong cuộc sống. Tình đời là cách đối xử giữa người với người. Nơi trang báo này, xin kể cho nhau nghe những men vị của cuộc đời!
Ngày Minh đặt chân xuống sân bay, trong túi anh không có nhiều tiền. Trong đầu anh có một danh sách vài địa chỉ được người quen ghi trên mảnh giấy nhỏ, một số điện thoại và vốn tiếng Anh đủ để nói những câu rất
căn bản.
“Hello.”
“How are you?”
“Thank you.”
Ba câu ấy lúc đó gần như là toàn bộ tài sản ngôn ngữ của anh.
Nhưng Minh có một thứ khác: anh không ngại bắt đầu từ con số không.
Những ngày đầu ở Australia, mọi thứ đối với Minh đều lạ.
Đường sá rộng, xe chạy bên trái, siêu thị đầy những món hàng anh chưa từng thấy, người ta nói tiếng Anh nhanh đến mức anh có cảm giác mình đang nghe một bài hát mà chưa học lời.
Điều khó nhất không phải là thiếu tiền.
Mà là cảm giác mình không biết phải bắt đầu từ đâu.
Người mới sang thường nghe một câu hỏi rất đơn giản: – Qua đây thấy sao?
Minh từng cười: – Đẹp thì đẹp, nhưng cái gì cũng lạ.
Anh thuê một căn phòng nhỏ.
Ban ngày đi tìm việc. Tối về gọi điện cho gia đình. Mỗi lần mẹ hỏi: – Công việc sao rồi con?
Minh đều trả lời: – Con đang tìm.
Thực ra có những hôm anh đi cả ngày mà không tìm được gì.
Nhưng anh không muốn than.
Một người quen giới thiệu Minh vào làm một công việc khá vất vả. Công việc không sang trọng, lương không cao, nhưng đều đặn.
Minh nhận ngay.
Người bạn hỏi: – Không thấy cực sao?
Anh cười: – Cực chứ. Nhưng ngồi ở nhà còn cực hơn.
Đó là triết lý đơn giản của Minh trong những năm đầu.
Có việc thì làm.
Có người chỉ thì học.
Không biết thì hỏi.
Không hiểu thì hỏi lại.
Tiếng Anh không đủ thì học thêm.
Minh từng có lần nghe một người quản lý nói một câu mà anh không hiểu. Thay vì gật đầu cho xong chuyện, anh lấy giấy viết: – Please, write it down.
Người quản lý viết ra.
Minh đem về tra từ điển.
Ngày hôm sau anh lại hỏi.
Cứ như thế, mỗi ngày anh nhặt được một ít.
Một năm sau, vốn tiếng Anh của Minh khá hơn. Anh bắt đầu hiểu được những cuộc nói chuyện nơi làm việc.
Hai năm sau, anh có thể tự gọi điện giải quyết vài việc.
Vài năm nữa, anh có thể giao tiếp tương đối tự tin.
Nhìn lại, anh nói: – Hồi đó tôi học tiếng Anh không phải bằng sách. Tôi học bằng những lần không hiểu mà
vẫn phải hỏi.
Câu chuyện của Minh không có những bước ngoặt ngoạn mục.
Không có một ông chủ giàu có xuất hiện trao cho anh cơ hội.
Không có tờ vé số trúng thưởng.
Không có “bí quyết làm giàu” nào cả.
Chỉ có những ngày làm việc nối tiếp những ngày làm việc.
Anh bắt đầu dành dụm.
Ban đầu mỗi tuần một khoản nhỏ. Có tháng ít hơn dự tính. Có tháng phát sinh tiền xe, tiền nhà, tiền gửi về Việt Nam. Nhưng Minh cố giữ nguyên một nguyên tắc: kiếm được bao nhiêu cũng phải để lại một phần.
Bạn bè rủ đi ăn, anh vẫn đi, nhưng không phải lần nào cũng đi.
Có người trêu: – Ông sống vậy thì tới bao giờ mới giàu?
Minh cười: – Tôi chưa biết bao giờ giàu.
Tôi chỉ biết tháng này không muốn nghèo hơn tháng trước.
Câu nói nghe vui nhưng lại rất đúng với cuộc đời anh.
Minh không cố trở thành người giàu nhanh. Anh cố trở thành người vững hơn.
Anh học thêm nghề. Khi có cơ hội nhận công việc tốt hơn, anh thử. Khi thất bại, anh quay lại làm tiếp. Một lần, anh mở một cơ sở nhỏ cùng người quen. Công việc không thuận lợi. Sau một thời gian, anh rút ra.
Anh mất tiền.
Nhưng anh không cho rằng mình mất trắng.
– Tiền mất thì đau thật – anh nói – nhưng lần sau mình biết cái gì không nên làm.
Có lẽ chính thái độ ấy giúp Minh tiếp tục đi.
Mười năm sau ngày đặt chân đến Australia, cuộc sống của anh đã khác.
Anh có công việc ổn định hơn. Gia đình có chỗ ở tử tế. Con cái được học hành. Anh vẫn làm việc chăm chỉ nhưng không còn phải nhận bất cứ việc gì chỉ vì sợ không có tiền.
Hai mươi năm sau, nếu gặp lại Minh của ngày đầu tiên ở sân bay, có lẽ anh sẽ không nhận ra chính mình.
Người đàn ông năm xưa nói tiếng Anh còn ngập ngừng nay có thể tự tin trao đổi với khách hàng, làm việc với ngân hàng, đọc hợp đồng và hướng dẫn người mới.
Nhưng điều Minh tự hào nhất không phải là tiền.
Anh nói: – Tôi mừng nhất là ngày trước mình không thấy xấu hổ khi làm những việc nhỏ.
Đó có lẽ là phần quan trọng nhất của câu chuyện.
Trong cuộc sống, người ta thường thích kể về thành công bằng những con số cuối cùng: căn nhà bao nhiêu tiền, doanh nghiệp lớn thế nào, tài khoản có bao nhiêu.
Nhưng rất ít người kể về những buổi sáng phải dậy sớm khi trời còn tối, những ngày làm việc mệt rã rời, những lần tiếng Anh nói sai, những lần bị từ chối, những đồng tiền đầu tiên được bỏ vào chiếc hộp tiết kiệm.
Thành công thường thích đứng dưới ánh đèn.
Còn quá trình tạo ra nó thường đứng trong bóng tối. Các nghiên cứu về khả năng thích nghi và phát triển nghề nghiệp của người di cư cũng thường nhấn mạnh vai trò của kỹ năng, mạng lưới xã hội, khả năng học hỏi và sự bền bỉ trong quá trình hội nhập. Nhưng trên đời, có những điều nghiên cứu nói bằng những thuật ngữ rất dài, còn Minh chỉ nói bằng một câu ngắn:
– Không biết thì học.
– Không làm được thì làm từ cái nhỏ.
– Chưa tới thì đi tiếp.
Minh bây giờ đã có tuổi.
Một hôm, một người mới sang tìm đến anh nhờ chỉ dẫn. Người này than:
– Em không có vốn, tiếng Anh yếu, chẳng quen ai. Em sợ mình không làm được.
Minh rót ly trà, đặt xuống bàn: – Tôi ngày trước cũng vậy.
Người kia nhìn anh: – Rồi anh bắt đầu thế nào?
Minh cười: – Bắt đầu bằng việc nhận công việc đầu tiên.
Có những lời khuyên không cần dài.
Bởi người từng đi qua đoạn đường ấy hiểu rằng bước đầu tiên bao giờ cũng là bước khó nhất.
Minh không phải một thiên tài. Anh cũng từng sợ, từng mệt, từng tính sai và từng thất bại.
Điều khác biệt là anh không để những điều đó quyết định số phận mình.
Anh chấp nhận đi chậm.
Anh chấp nhận bắt đầu nhỏ.
Anh chấp nhận có lúc mình là người ít biết nhất trong căn phòng.
Và chính vì chấp nhận điều ấy, anh có cơ hội học được nhiều hơn.
Hai mươi năm nhìn lại, Minh vẫn nhớ người đàn ông trẻ tuổi ngày nào với chiếc vali nhỏ và vài câu tiếng Anh vụng về.
Anh nói: – Hồi đó tôi nghĩ mình sang đây để kiếm tiền. Sau này mới hiểu, mình còn phải học cách sống.
Một đất nước mới có thể cho con người cơ hội, nhưng cơ hội không tự biến thành kết quả. Nó cần đôi tay chịu làm, cái đầu chịu học và một chút kiên nhẫn.
Đôi khi, cuộc đời không đòi hỏi ta phải bắt đầu thật lớn.
Nó chỉ hỏi:
“Hôm nay, anh có chịu bước thêm một bước không?”
R. N. (viết riêng cho Dân Việt News)
