Lưu ý: Bài viết dưới đây là một câu chuyện hư cấu - hoàn toàn không liên can tới bất kỳ cá nhân nào trong cộng đồng.
Chuyện đời là mỗi cá nhân trải nghiệm trong cuộc sống. Tình đời là cách đối xử giữa người với người. Nơi trang báo này, xin kể cho nhau nghe những men vị của cuộc đời!
Mỗi sáng thứ Tư, thứ Sáu và Chủ nhật, người ta đều thấy hai ông già ngồi trên chiếc ghế gỗ dưới gốc cây phượng trong công viên.
Một người tên Hùng, một người tên Minh.
Hai ông chơi cờ. Chơi chậm, nhưng cãi nhau thì nhanh.
Ông Hùng thường đẩy một quân cờ rồi nói:
— Tôi đi nước này là ông thua.
Ông Minh cười:
— Ông nói câu đó mười năm rồi mà tôi vẫn còn ngồi đây.
Họ quen nhau gần hai mươi năm, từ những ván cờ sau ngày nghỉ hưu. Không họ hàng, chẳng làm chung,
nhưng dần dà, chuyện vui buồn trong nhà đều được kể cho nhau nghe.
Vợ ông Minh mất trước, vợ ông Hùng mất sau. Có những buổi sáng, hai ông chẳng chơi cờ, chỉ ngồi im bên ly cà phê và chiếc bánh bao.
Đó là thứ tình bạn của những người đã đi qua nhiều mất mát: không cần nói nhiều vẫn hiểu.
Sau khi vợ mất, ông Minh sống một mình trong căn nhà cũ. Tiền hưu đủ trang trải những nhu cầu căn bản,
nhưng không dư dả. Một mùa mưa, mái nhà bị dột nặng, đường ống nước cũng hư hỏng. Không có khoản tiết kiệm đáng kể, ông phải vay tiền sửa chữa.
Sau đó, chiếc xe cũ hỏng máy, buộc ông phải thay xe. Những khoản chi nối tiếp nhau khiến tiền dành dụm
cạn dần. Ông còn dùng thẻ tín dụng để bù vào những tháng thiếu hụt, rồi nợ nần chồng chất.
Một hôm đang chơi cờ, ông Minh thở dài:
- Tháng này hơi khó.
Ông Hùng hỏi:
- Thiếu bao nhiêu?
- Không đáng bao nhiêu. Tôi xoay xở được.
Nhưng nhìn vẻ ngập ngừng của bạn, ông Hùng vẫn đưa tiền.
- Cầm lấy. Khi nào có thì trả.
Ông Minh nhận và giữ lời. Những lần đầu, ông đều trả lại được một phần. Chính điều đó khiến Hùng tin rằng
bạn mình chỉ đang trải qua giai đoạn khó khăn.
Rồi những khoản mượn nhỏ xuất hiện thường xuyên hơn: tiền thuốc, tiền sửa xe, tiền điện nước. Những khoản trả lại ngày càng ít, trong khi lời hỏi mượn ngày càng nhiều.
Ông Hùng bắt đầu để ý.
Một năm sau, ông Minh nói đến chuyện bán nhà.
- Nhà rộng quá. Một mình ở cũng chẳng để làm gì.
Ông Hùng hỏi:
- Bán rồi ông ở đâu?
- Thuê căn nhỏ hơn. Có lẽ còn dư chút tiền để sống.
Ông Hùng hiểu bạn đang thực sự khó khăn. Ông không vội đề nghị bạn dọn đến ở, chỉ nói rằng nếu cần bàn bạc cách giải quyết, ông luôn sẵn lòng.
Từ đó, ông Minh thường tâm sự về nỗi cô đơn, bệnh tật và tuổi già. Có đêm gần mười hai giờ, ông gọi điện:
- Hùng, tôi không ngủ được.
- Có chuyện gì vậy?
- Chẳng có gì. Chỉ thấy sợ.
Lỡ một ngày tôi ngã trong nhà thì sao?
Ông Hùng ngồi dậy, nói chuyện với bạn gần một tiếng. Từ hôm đó, ông bắt đầu gọi cho Minh mỗi tối để biết
bạn vẫn bình an.
Ban đầu, ông thấy đó là việc nên làm. Nhưng dần dần, ông Minh muốn Hùng luôn sẵn sàng mỗi khi mình cần.
- Mai ông qua với tôi nhé.
Đừng đi đâu.
- Tôi có hẹn buổi sáng.
- Thôi, nếu ông bận thì cứ đi. Tôi ở một mình quen rồi.
Câu nói nghe như không trách móc, nhưng khiến Hùng cảm thấy có lỗi. Nhiều lần, ông đành đổi cả kế hoạch của mình.
Ông vẫn thương bạn, nhưng bắt đầu thấy mệt mỏi.
Một ngày, ông Minh nói mình cần một khoản tiền lớn để giải quyết nợ.
Ông Hùng ngạc nhiên:
- Tôi tưởng ông đã trả gần hết khoản vay sửa nhà rồi?
Minh tránh ánh mắt bạn.
- Còn những khoản khác. Tiền thẻ, tiền xe, rồi vài chuyện linh tinh. Cứ thiếu trước hụt sau, cuối cùng thành ra thế này.
Ông Hùng đề nghị Minh đem giấy tờ các khoản nợ ra để cùng xem xét, tìm cách sắp xếp việc trả nợ.
Nhưng ông Minh tỏ vẻ khó chịu:
- Ông không tin tôi sao?
- Không phải không tin.
Nhưng muốn giúp ông, tôi phải biết mình đang giúp chuyện gì.
Minh im lặng, rồi nhắc đến những năm tháng hai người chơi cờ, những lần Hùng chở mình vào bệnh viện, những khi Hùng giúp đỡ lúc vợ ông đau yếu.
Ông không nói thẳng rằng Hùng mắc nợ mình. Nhưng những câu chuyện cũ khiến Hùng có cảm giác nếu từ
chối, ông sẽ trở thành người bạn bạc bẽo.
Ông Hùng không tiếc những khoản tiền đã cho mượn. Điều khiến ông băn khoăn là nếu cứ đưa tiền mà không biết nguyên nhân và cách giải quyết, ông có thực sự giúp bạn thoát khỏi khó khăn hay chỉ kéo dài tình
trạng ấy?
Mấy ngày sau, một người quen kể với ông Hùng rằng Minh đã nói mình nợ nần chồng chất, và nếu Hùng
không giúp, ông chẳng còn thiết sống nữa.
Ông Hùng nghe xong, lòng nặng trĩu.
Sáng hôm sau, ông không ra công viên. Đến chiều, Minh tìm đến nhà.
- Ông giận tôi à?
Hùng hỏi thẳng:
- Ông có nói với người khác rằng nếu tôi không giúp ông thì ông sẽ tự tử không?
Minh cúi mặt.
- Tôi tuyệt vọng quá nên mới nói vậy.
- Tôi hiểu ông tuyệt vọng.
Nhưng ông có biết nghe những lời ấy, tôi sẽ phải sống trong tâm trạng thế nào không? Tôi có thể giúp ông,
nhưng không thể chịu trách nhiệm cho tất cả mọi chuyện xảy ra với ông.
Minh không trả lời.
Hùng biết nỗi cô đơn của Minh là thật, những khó khăn tiền bạc cũng là thật. Nhưng ông nhận ra bạn đã dần biến sự quan tâm thành điều mình mặc nhiên được hưởng. Khi Hùng do dự, Minh không giải thích rõ ràng mà khiến bạn cảm thấy có lỗi.
Ông Hùng quyết định không bán nhà, cũng không đưa thêm một khoản tiền lớn khi chưa hiểu rõ tình hình.
Ông vẫn giúp Minh xem lại thu chi, tìm những chương trình hỗ trợ người cao tuổi và khuyên bạn liên hệ với bên cho vay để bàn cách trả nợ phù hợp.
Ông nói rõ:
- Tôi vẫn là bạn ông. Tôi sẽ giúp trong khả năng của mình. Nhưng ông phải cùng tôi tìm cách giải quyết, chứ
không thể chỉ trông chờ vào tôi.Ông Minh không vui. Có lẽ lần đầu tiên, ông hiểu rằng lòng thương của bạn không phải một món nợ vô hạn.
Hai ông vẫn gặp nhau ở công viên. Những cuộc điện thoại lúc nửa đêm thưa dần. Ông Hùng không còn bỏ mọi việc mỗi khi Minh gọi, còn Minh cũng bắt đầu học cách tự xoay xở.
Một sáng, khi bàn cờ vừa bày ra, Minh hỏi:
- Ông còn coi tôi là bạn không?
Hùng nhìn bạn:
- Có chứ.
- Vậy sao ông không còn như trước?
Ông Hùng đặt một quân cờ xuống bàn.
- Vì bạn bè không có nghĩa là một người phải gánh hết mọi chuyện thay người kia.
Minh cúi đầu. Rất lâu sau, ông mới nói:
- Có lẽ tôi đã làm ông buồn.
Gió thổi qua tán phượng. Chiếc ghế gỗ vẫn ở đó, chứng kiến hai người già tiếp tục ngồi bên nhau, dù tình bạn đã không còn hoàn toàn như trước.
Có những người không chỉ cần tiền của ta. Họ còn cần thời gian, sự quan tâm và cảm giác rằng ta sẽ luôn có mặt khi họ cần. Những điều ấy vốn đáng quý trong tình bạn. Nhưng nếu một người xem chúng là bổn phận của người kia, tình thương sẽ dần trở thành gánh nặng.
Ông Minh không bắt đầu bằng ý định lợi dụng bạn. Ông thực sự khó khăn, thực sự cô đơn. Nhưng vì quá
quen được giúp đỡ, ông dần quên rằng người bạn bên cạnh mình cũng có cuộc sống và những giới hạn riêng.
Còn ông Hùng, sau bao năm sống tử tế với mọi người, cuối cùng hiểu rằng giúp đỡ không có nghĩa là làm thay, thương yêu không có nghĩa là hy sinh vô điều kiện.
Bởi trong tình đời, lòng tốt chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó giúp người khác đứng vững, chứ không khiến họ nghĩ rằng mình có quyền dựa mãi vào một người.
D. Đ. (Dân Việt News)
