Bài viết của Robert Berke cho Oilprice.com
BBT Danviet chuyển ngữ
Truyền thông tin tức phương Tây về quan hệ Mỹ/Nga hầu như luôn tụt hậu quá xa so với diễn biến thực tế, đến nỗi việc họ vẫn còn tiếp tục đưa tin về quan hệ Mỹ-Nga là một điều kỳ diệu.
Bất kỳ ai theo dõi vấn đề này một cách chặt chẽ đều biết rằng thỏa thuận giữa Mỹ và Nga để chấm dứt chiến tranh ở Ukraine đã được ký kết, phần còn lại chỉ là lời lẽ suông.
Putin biết chỉ cần nhắc đến tiền là Trump sẽ thèm thuồng, như được thể hiện qua lời đề nghị của Netanyahu với Hoa Kỳ về Gaza như một khu nghỉ dưỡng mới ven biển xa hoa.
Không có gì đáng ngạc nhiên, Putin tiếp tục đưa ra lời đề nghị về một khu nghỉ dưỡng ven biển dát vàng khác ở Crimea, trên bờ biển Đen, nơi được các nhà tài phiệt Nga và chính Putin ưa chuộng.
Sự thật là Nga có nhiều thứ để chào mời hơn những gì Israel hay Ukraine có thể tưởng tượng, bao gồm việc cho phép các công ty năng lượng Hoa Kỳ quay trở lại khai thác nguồn trữ lượng năng lượng khổng lồ ở Nga, nơi mà họ buộc phải rời đi vì lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ.
Mặc dù Alexander Dugan, người bạn triết gia của Putin, cho rằng Trump và Putin đồng quan điểm về các giá trị truyền thống, nhưng thực tế, mối quan hệ của họ không dựa trên các giá trị, truyền thống hay bất cứ điều gì tương tự.
Thay vào đó, tất cả đều liên quan đến dầu mỏ. Trump luôn chịu ảnh hưởng từ ngành công nghiệp dầu mỏ Mỹ, trong khi Nga là nước sản xuất nhiên liệu hóa thạch lớn thứ ba thế giới. Nga cũng là là vùng đất lớn nhất ở Bắc Cực, và được biết đến là nơi chứa đựng trữ lượng khoáng sản khổng lồ và phần lớn chưa được khai thác.
Hãy nhớ rằng trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, ông Trump đã bổ nhiệm Rex Tillerson, cựu Giám đốc điều hành của ExxonMobil, làm Bộ trưởng Ngoại giao.
Điều đó sẽ giúp ông Trump có được vị thế tốt với gia tộc Rockefeller, những người vẫn nắm giữ cổ phần lớn trong công ty dầu mỏ khổng lồ này. Điều này cũng sẽ giúp ông Trump thực hiện được ước mơ tái đắc cử nhờ vào các công ty dầu mỏ lớn, nếu Tillerson không bất đồng quan điểm với Tổng thống.
Hiện tại, Trump đã ký sắc lệnh hành chính, cho phép các công ty dầu mỏ khai thác tại Khu Dự trữ Liên bang Alaska, khu vực vốn bị cấm bởi chính quyền Obama và Biden.
Thế giới vẫn chưa nhận ra rằng việc đổi tên Vịnh Mexico thành Vịnh Hoa Kỳ không chỉ đơn thuần là trò chơi chữ hoặc mang tính biểu tượng.
Vịnh này là một bể chứa năng lượng dồi dào mà cả Hoa Kỳ ở phía bắc và Mexico ở phía nam đã khai thác trong nhiều thập niên. Trump không chỉ muốn sở hữu Kênh đào Panama, Canada và Greenland mà còn muốn sở hữu toàn bộ Vịnh Mexico, bất chấp mọi điều.
Những món quà khác dành cho các công ty dầu mỏ lớn bao gồm cuộc tấn công toàn diện của Trump vào các chính sách xanh, như Sắc lệnh hành pháp của ông nhằm chấm dứt Cơ quan Bảo vệ Môi Sinh đã minh họa rõ ràng.
Câu nói thường được Trump nhắc lại là "hãy khoan, khoan nào", đã nói lên tất cả.
Nga đã đưa ra lời ‘chào mừng trở lại’ đối với các công ty dầu mỏ của Hoa Kỳ để khôi phục hoạt động quy mô lớn và đầu tư lớn vào Nga, nơi mà họ buộc phải rời đi vì lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ. Ngoài ra, Nga đã đề nghị với Hoa Kỳ thành lập liên doanh để khai thác Bắc Cực.
Ngoài ra, Nga cũng đang đề nghị liên doanh khai thác trữ lượng lithium của riêng mình, lớn hơn nhiều lần so với trữ lượng của Ukraine.
Tất cả những điều này để đổi lại việc công nhận các vùng lãnh thổ bị Nga chiếm đóng, đồng thời dỡ bỏ lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ đối với Nga. Trump cũng đã cố gắng đàm phán một lệnh ngừng bắn một phần giữa hai quốc gia đang chiến tranh, nhằm mục đích ngăn chặn các cuộc tấn công vào các cơ sở năng lượng và vận tải biển ở Biển Đen.
Nếu được chấp nhận, điều này sẽ cho phép cả hai quốc gia, vốn là nước xuất cảng nông sản hàng đầu thế giới, bao gồm ngũ cốc và phân bón, khôi phục xuất cảng, vốn đã bị gián đoạn phần lớn do cuộc giao tranh đang diễn ra.
Đề nghị này hứa hẹn sẽ giảm đáng kể giá năng lượng và thực phẩm, đồng thời giảm đáng kể tỷ lệ lạm phát toàn cầu, là một vấn đề quan trọng trong chương trình nghị sự của Tổng thống.
Ngoại trừ một vấn đề khác. Trump đã tiến xa hơn nhiều so với dự đoán của mọi người khi công khai đưa ra chương trình giải trừ vũ khí lớn giữa hai quốc gia, với đề xướng cắt giảm một nửa ngân sách quân sự của cả hai nước. Nếu được tiến hành, điều đó có thể mang lại khoản tiết kiệm rất lớn cho cả hai bên.
Có những nghi ngờ lan rộng rằng việc Trump loại bỏ các lãnh đạo quân đội và CIA của Mỹ bằng cách thay thế họ bằng những 'kẻ xu thời' ít kinh nghiệm hơn nhiều, cũng có thể mang động cơ chính trị đáng ngờ.
Mọi người đều biết rằng nhân viên quân sự và tình báo Mỹ, cùng với các đối tác Anh Quốc và NATO của họ, đều thấm nhuần tư tưởng chiến tranh lạnh, đang trực tiếp tham gia vào việc bảo vệ Ukraine. Thật khó tin rằng việc thay thế họ bằng những người kém trình độ hơn nhiều lại không được Điện Kremlin ủng hộ.
Ngoài ra, trong chương trình nghị sự chính trị, Mỹ muốn phá vỡ liên minh của Nga với Trung Quốc, quốc gia được coi là đối thủ chính của Mỹ. Đối với tác giả của bài viết này, đó dường như là một đề nghị mạo hiểm hơn nhiều.
Vì những lý do kinh tế và chính trị tương tự, Hoa Kỳ cũng đang đề nghị hòa bình với Iran, bao gồm việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt để đổi lấy một thỏa thuận nguyên tử mới. Nếu lệnh trừng phạt được dỡ bỏ, Iran có thể trở thành một trong những quốc gia sản xuất dầu khí lớn nhất thế giới.
Việc gạt bỏ các đồng minh Âu châu của Trump, và thêm vào sự xúc phạm, cho thấy rõ ràng sự thù địch của Trump đối với NATO, đối thủ hàng đầu của Nga.
Việc hủy bỏ kênh phát thanh Tiếng nói Hoa Kỳ (đài VOA) và Đài Châu Âu Tự do/Đài Tự do (Radio Free Europe), những chương trình phát sóng đối đầu với chủ nghĩa độc tài và thúc đẩy dân chủ, rõ ràng là cùng một chủ trương.
Toàn bộ kịch bản này chắc chắn sẽ được Moscow xem như là lời đề nghị hòa bình lớn nhất từ bất kỳ chính quyền Mỹ nào.
Với tất cả những điều này, tại sao Nga lại không đồng ý chấm dứt chiến tranh, đạt được vùng đệm rộng hơn nhiều với Ukraine, đồng thời sáp nhập khoảng 20 phần trăm lãnh thổ năng suất nhất của Ukraine và thêm 5 triệu công dân nói tiếng Nga mới?
Điều quan trọng đối với Nga là việc Hoa Kỳ công nhận nước này là đối tác kinh tế, cùng với việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt.
Đây chắc chắn không phải là kết cục chiến tranh mà châu Âu hay Ukraine mong muốn. Yêu cầu của Âu châu và Ukraine về an ninh cho Ukraine sẽ phải được đáp ứng, nếu không họ gần như chắc chắn sẽ từ chối dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của riêng mình đối với Nga.
Nhưng thực tế là Ukraine không bao giờ có thể hy vọng đánh bại đối thủ lớn hơn nhiều của mình, ngay cả khi được cung cấp công nghệ quân sự tiên tiến nhất, thông tin liên lạc và hàng tỷ đô-la tài chính của phương Tây. Bằng chứng là trên chiến trường.
Chiến lược của Nga luôn là tận dụng lợi thế về quy mô lớn hơn, như họ đã làm với Napoleon và quân đội Đức Quốc xã. Đường chiến tuyến dài gây bất lợi nghiêm trọng cho các quốc gia nhỏ hơn, làm mỏng sự phòng thủ của họ trước một chiến trường ngày càng mở rộng và đối thủ lớn hơn nhiều.
Đường chiến tuyến hiện tại ước tính dài khoảng 1.250 dặm, xấp xỉ khoảng cách giữa San Francisco đến Indianapolis.
Khi chiến tuyến ngày càng mở rộng, chiến lược nhằm mục đích dần dần đánh tan một đối thủ không còn khả năng tự vệ. Theo nghĩa đó, thời gian đứng về phía Nga.
Chúng tôi dự đoán rằng, một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh do Trump và Putin đàm phán sẽ buộc phương Tây phải chấp nhận, dù không muốn, bởi vì những lợi ích mà nó mang lại cho thế giới, xét về thiệt hại nhân mạng, tài sản và sự tàn phá, lớn hơn rất nhiều so với việc tiếp tục xung đột.
Robert Berke là chuyên viên phân tích tài chính năng lượng, có kinh nghiệm làm cố vấn cho chính quyền Tiểu Bang Alaska