Một câu hỏi ít ai dành cho người cha, đó là: “Ba có mệt không?”

Người ta thường hỏi mẹ: “Má khỏe không?” “Má ăn gì chưa?” Còn với cha, câu hỏi thường là: “Ba lo được chuyện này không?” “Ba sửa được cái kia không?” “Ba tính sao?”

Trong gia đình, cha mặc nhiên là người có thể lo liệu mọi chuyện. Điện hư — gọi ba. Xe hư — gọi ba. Con thiếu tiền - gọi ba. Nhà có chuyện - hỏi ba. Một quyết định khó - cả nhà nhìn ba.

Cái vòi nước rỉ cả tuần chẳng ai để ý. Đến tối thứ Bảy, ai đó chợt nói: “Ba ơi, sửa giùm con!” Và người cha lại lục hộp đồ nghề. Không phải vì ông là thợ sửa ống nước. Chỉ vì ông là… ba. Đằng sau hai chữ ấy là cả
một núi trách nhiệm.

Gánh nặng đầu tiên: tiền bạc

Đây là gánh nặng dễ thấy nhất: Tiền nhà, điện, nước, học, xe, ăn, thuốc, bảo hiểm… Một người cha có thể không nói ra, nhưng ông biết rõ: Tháng này còn bao nhiêu tiền, hóa đơn nào phải trả trước, món nào chưa
cần mua. Con cần tiền thì phải có. Còn ông? “Ba không cần gì đâu.” Một câu ngắn, nhưng phía sau là cả danh sách những thứ ông đã bỏ qua: Chiếc áo cũ vẫn mặc được. Điện thoại cũ vẫn nghe gọi được. Chiếc xe cũ vẫn chạy. Một chuyến du lịch chưa cần thiết.

Không phải vì cha không có ước mơ, mà vì khi có con, thứ tự ưu tiên thay đổi. Ngày còn trẻ, ông hỏi: “Bao giờ mình mua được chiếc xe mình thích?” Có con rồi, câu hỏi thành: “Bao giờ con đủ tiền học?” Ước mơ của
người cha không biến mất — nó chỉ mang tên người khác.

Gánh nặng thứ hai: bảo vệ gia đình

Một người cha luôn có nỗi lo thầm: Nếu có chuyện gì xảy ra thì sao? Con bệnh, vợ thất nghiệp, xe hư, công việc trục trặc… Trong những lúc ấy, cha phải bình tĩnh — ngay cả khi lòng ông rối. Vợ hỏi: “Anh nghĩ sao?” Ông im lặng vài giây, không phải vì không có câu trả lời, mà vì đang tìm một câu khiến cả nhà yên tâm. Đó
là áp lực âm thầm: Mình có thể sợ, nhưng không được để mọi người mất niềm tin.

Những quyết định khó 

Gia đình không có sách hướng dẫn. Cho con học trường nào? Có nên đổi việc, vay tiền, mua nhà? Con muốn đi xa — nên giữ hay để con đi? Người cha phải quyết định ngay cả khi không chắc mình đúng. Ta thấy quyết định của cha, nhưng không thấy những đêm ông trăn trở. Ta thấy kết quả, nhưng không thấy nỗi lo trước khi kết quả đến. Một người cha có thể nói dứt khoát: “Cứ làm đi.” Nhưng tối đó, ông lại nằm nghĩ: “Không biết mình khuyên con như vậy có đúng không?”

Gánh nặng của kỳ vọng

Có thứ nặng hơn tiền bạc — đó là kỳ vọng. Cha muốn con thành công, học hành tử tế, có nghề nghiệp vững vàng, biết đối xử tốt. Nhưng kỳ vọng đôi khi thành áp lực. “Phải giỏi.” “Phải hơn người.” “Con nhà người ta…” Cha cần học một bài khó: Con không phải bản sao của mình. Con có cuộc đời riêng, năng lực riêng, lựa chọn riêng. Một người cha trưởng thành không chỉ biết gánh trách nhiệm, mà còn biết buông đúng lúc. Nuôi con lớn không phải để giữ nó mãi trong vòng tay, mà để chuẩn bị cho ngày nó bước ra khỏi vòng tay ấy.

Gánh nặng giấu kín nhất: thất bại

Có những thất bại cha không kể: Một công việc mất, một vụ làm ăn thua, một khoản đầu tư sai. Cha vẫn đi về như thường, vẫn hỏi: “Hôm nay con học thế nào?” Nhưng trong đầu ông đang tính: “Làm sao để bù lại
khoản này?” Đàn ông có thói quen giấu thất bại — không phải vì không tin vợ con, mà vì sợ ánh mắt lo lắng. Sợ mình không còn là chỗ dựa. Có người cha mất việc nhưng sáng hôm sau vẫn mặc áo sơ mi, thắt cà vạt và ra khỏi nhà như thể đang đi làm. Chỉ vì ông chưa biết nói thế nào. Có thể ông ngồi trong xe suốt một tiếng, rồi lái về, mở cửa, nói: “Ba về rồi.” Đôi khi câu nói bình thường nhất lại che giấu một ngày dài nhất.

Cha cũng biết sợ

Ta nghĩ cha phải mạnh, nhưng cha cũng biết sợ: Sợ con bệnh, sợ mất việc, sợ tuổi già, sợ không còn khỏe để giúp con. Ngày trước cha đưa con đi học. Giờ con đưa cha đi khám. Ngày trước cha hỏi: “Con có cần tiền không?” Giờ con hỏi: “Ba có cần con mua gì không?” Cuộc đời lặng lẽ đổi vai. Nhưng cha vẫn nói: “Ba ổn.” Câu ấy đôi khi có nghĩa: “Ba không muốn các con lo.”

Đừng biến cha thành siêu nhân

Cha không phải siêu nhân. Không có áo choàng, không có sức khỏe vô hạn, không có tài khoản vô tận. Không phải lúc nào cũng mạnh mẽ hay đúng đắn. Cha chỉ là một người đàn ông đã nhận thêm một vai trò
lớn: làm cha. Và trong vai trò ấy, ông vừa học vừa làm, vừa sai vừa sửa, vừa mệt vừa bước tiếp. Có những đêm ông cũng muốn được ai đó hỏi: “Ba có mệt không?” “Để con làm cho.” Có thể ông sẽ cười: “Không sao.” Nhưng lần này, hãy ngồi cạnh cha, rót cho ông một ly nước, hỏi lại: “Ba thật sự có khỏe không?” Chỉ một câu hỏi ấy cũng đủ khiến cha thấy những năm tháng âm thầm gánh vác đã không bị lãng quên.

Một ngày nào đó, con sẽ hiểu

Khi nhỏ, ta nghĩ cha biết tất cả. Khi lớn, ta thấy cha cũng có nhiều điều không biết. Khi trưởng thành, ta hiểu vì sao cha làm những điều ngày xưa ta không hiểu. Và khi có gia đình, ta mới biết: Làm chỗ dựa cho người khác là công việc rất mệt. Không có bảng lương, không có ngày nghỉ, không có tiền thưởng. Chỉ có một người đàn ông mỗi sáng thức dậy và tự nhủ: “Hôm nay mình phải cố thêm một chút.” Cho vợ. Cho con. Cho gia đình. Cho tương lai. Và cứ thế, năm này qua năm khác, cho đến khi tóc bạc.

Father’s Day – hãy hỏi cha một câu khác

Nếu cha còn bên cạnh, năm nay đừng hỏi: “Ba muốn con mua gì?” Hãy hỏi: “Ba có điều gì muốn kể cho con nghe không?” Biết đâu lần đầu tiên cha kể về một ước mơ thời trẻ, một thất bại, một nỗi sợ, một kỷ niệm với mẹ, hay ngày đầu tiên ông bế con trên tay. Ta sẽ nhận ra: người cha mà ta tưởng đã hiểu suốt mấy chục năm qua… thật ra ta chưa từng hỏi ông đủ nhiều. Và có lẽ đó là món quà đẹp nhất: Không phải để cha có
thêm một món đồ, mà để cha có thêm một người lắng nghe. Bởi suốt đời, cha đã nghe lo toan của cả nhà. Đến một ngày, ông cũng cần một người ngồi bên cạnh và nói: “Ba cứ kể đi. Hôm nay con nghe.”

BBT Dân Việt News