Nếu ai đó bảo rằng sống ở Úc mà chưa ăn thịt kangaroo thì coi như… chưa nhập gia tùy tục, tôi - một phụ
nữ Việt nhỏ bé, tay cầm chai nước mắm, tay ôm bó rau răm - chỉ biết cười trừ. Nhưng rồi một ngày đẹp trời, đứng giữa siêu thị Coles, thấy gói kangaroo steak nằm nghiêm trang bên cạnh thịt bò, thịt gà, tôi tự hỏi: “Ủa, từ bao giờ người Úc ăn kangaroo vậy? Ai là người đầu tiên nghĩ ra chuyện… ăn linh vật quốc gia?”
Và thế là hành trình tìm hiểu bắt đầu.
- Huyền thoại Kangaroo và người Âu đầu tiên “ngơ ngác” ở xứ sở nhảy lò cò
Trước khi người ta nghĩ đến chuyện nướng thịt kangaroo, con vật này từng là… một huyền thoại. Với người Úc bản địa, kangaroo là biểu tượng của sức mạnh, lòng kiên nhẫn và sự bảo vệ. Họ kể rằng trong thuở sơ khai, có một con kangaroo khổng lồ tên là Marlu đã nhảy qua những vùng đất khô cằn, tạo ra các thung lũng và con sông bằng dấu chân của mình. Mỗi cú nhảy của Marlu là một lời nhắc rằng: “Muốn đi xa, phải biết bật lên từ nơi mình đứng.” Nghe cứ như triết lý sống của dân Úc hiện đại vậy.
Rồi đến năm 1770, khi thuyền trưởng James Cook cùng đoàn thám hiểm người Anh đặt chân lên vùng đất
xa lạ này, họ nhìn thấy một sinh vật lạ nhảy lò cò trên đồng cỏ. Người ta kể rằng khi thuyền trưởng Cook hỏi
người dân bản địa: “Con vật đó là gì?”, họ đáp lại bằng từ “Gangurru” – nghĩa là “Tôi không hiểu ông nói gì.” Thế là từ “kangaroo” ra đời, chỉ vì một cú hiểu lầm lịch sử.
Từ đó, con vật nhảy lò cò ấy trở thành biểu tượng của nước Úc - vừa ngộ nghĩnh, vừa kiêu hãnh, vừa… khó
bắt.
Thật thú vị là hơn hai trăm năm sau, người ta không chỉ ngắm kangaroo mà còn ăn nó - một cách tôn trọng, bền vững và đầy tự nhiên. Có lẽ nếu Marlu - chú kangaroo huyền thoại - còn sống, nó sẽ nhìn loài người nướng thịt kangaroo bên hồ Chipping Norton mà mỉm cười: “Ít ra các người cũng biết thưởng thức hương vị của đất này.”
- Người Úc ăn thịt kangaroo từ bao giờ? Ai khởi xướng?
Thật ra, người đầu tiên ăn kangaroo không phải người Úc da trắng, mà là người bản địa - từ hơn 40,000 năm trước. Với họ, kangaroo là nguồn protein chính, là món ăn truyền thống, là một phần văn hóa sống còn.
Còn với người Úc gốc Âu? Họ cũng từng ăn kangaroo trong thế kỷ 19, nhất là dân sống vùng hẻo lánh. Nhưng đến thế kỷ 20, thịt kangaroo lại bị… cấm bán cho người, chỉ được dùng làm thức ăn cho thú nuôi. Mãi đến 1980, Nam Úc mới hợp pháp hóa việc bán thịt kangaroo cho con người, và đến 1993–1994, việc buôn bán thịt kangaroo mới chính thức hợp pháp trên toàn nước Úc.
Vậy ai “khởi xướng”?
Không có một cá nhân cụ thể, nhưng chính sách hợp pháp hóa của chính quyền các tiểu bang là bước ngoặt khiến thịt kangaroo từ món ăn “âm thầm” trở thành thực phẩm hợp pháp, rồi dần dần xuất hiện trong siêu thị, nhà hàng và bữa cơm gia đình.
- Úc có bao nhiêu kangaroo?
Con số dao động theo mùa mưa, hạn hán và điều kiện môi trường, nhưng ước tính dân số kangaroo thường
khoảng 45 - 50 triệu con, có năm vượt mốc 60 triệu.
Nói vui thì: “Số kangaroo còn đông hơn dân Úc!”
(Thật vậy, năm 2024, dân số Úc khoảng 25 triệu, trong khi kangaroo hơn 45 triệu.)
- Có ai nuôi kangaroo để lấy thịt không?
Không. Kangaroo không được nuôi như bò, gà, heo. Tất cả thịt kangaroo trên thị trường đều đến từ kangaroo hoang dã, được săn bắt theo quota và quy định nghiêm ngặt của chính phủ.
Lý do không nuôi?
• Kangaroo nhảy nhiều, khó nhốt.
• Chúng không chịu được mô hình chăn nuôi công nghiệp.
• Việc nuôi sẽ tốn kém hơn nhiều so với khai thác tự nhiên.
• Chính phủ muốn giữ chúng là loài hoang dã, không biến thành vật nuôi.
Vì không có thịt kangaroo nuôi, nên mọi sản phẩm đều là thịt hoang dã. Điều này mang lại vài đặc điểm:
• Thịt rất nạc, ít mỡ (dưới 2%).
• Không hormone, không kháng sinh, vì chúng sống tự nhiên.
• Hương vị phụ thuộc vào vùng sống, giống như rượu vang có “terroir”.
- Mỗi năm người Úc ăn bao nhiêu thịt kangaroo? Có xuất khẩu không?
Ngành công nghiệp kangaroo là ngành khai thác động vật hoang dã lớn nhất thế giới, với 1.3 - 1.8 triệu con
bị khai thác mỗi năm.
Úc xuất khẩu thịt kangaroo đến khoảng 60 quốc gia, trong đó có Bỉ, Hà Lan, Đức, Nam Phi.
Giá xuất khẩu dao động 2.07–4.33 Mỹ kim/kg (2024) và 2.26–4.25 Mỹ kim/kg (2025).
Thịt kangaroo có ngon không? Dễ ăn hay khó ăn?
Là người Việt, tôi thấy thịt kangaroo giống… thịt bò nhưng nạc hơn, thơm hơn, và có chút vị game nhẹ - kiểu
như thịt nai, thịt hoẵng.
Nếu bạn thích thịt bò nạc, chắc chắn sẽ thích kangaroo.
Nếu bạn thích thịt béo, có thể thấy hơi “khô”.
- Độ mỡ và giá trị dinh dưỡng
• 1 - 2% chất béo, thấp hơn nhiều so với bò, cừu, gà.
• Protein: 21–23g/100g
• Iron: 4–8mg
• Vitamin B12: dồi dào
• Omega-3 và CLA: tốt cho tim mạch và chuyển hóa.
Nói chung, đây là loại thịt “đẹp dáng, đẹp da, đẹp sức khỏe”.
Chế biến thịt kangaroo như thế nào cho ngon?
Vì thịt rất nạc, nên dễ bị khô nếu nấu quá tay. Bí quyết là:
• Nướng áp chảo: chỉ nướng medium rare hoặc medium.
• Xào nhanh: cắt lát mỏng, xào lửa lớn, nêm kiểu Việt cũng hợp vô cùng.
• Hầm chậm: dùng phần shank hoặc tail, hầm lâu sẽ mềm như thịt bò kho.
• Làm burger hoặc bolognese: thêm chút dầu olive để tăng độ ẩm.
Món Việt hợp với kangaroo:
• Kangaroo xào sả ớt
• Kangaroo lúc lắc
• Kangaroo nướng sa tế
• Kangaroo kho tiêu
- Một chút cảm nhận cá nhân
Lần đầu tôi ăn kangaroo là món steak ướp tiêu đen. Cắn miếng đầu tiên, tôi hơi bất ngờ: thịt mềm, thơm,
không hề “hôi thú” như tưởng tượng. Cảm giác giống như ăn thịt bò Úc loại nạc nhưng… “healthy” hơn. Ăn
xong còn thấy mình như vừa ký hợp đồng hòa bình với thiên nhiên: vừa thưởng thức đặc sản bản địa, vừa không làm tăng lượng mỡ bụng.
Và tôi chợt hiểu vì sao người ta nói: “Đến Úc mà chưa ăn kangaroo thì chưa trọn vẹn.”
Không phải vì nó ngon nhất, mà vì nó là một phần câu chuyện của đất nước này - từ huyền thoại Marlu, đến thuyền trưởng Cook ngơ ngác, đến những buổi picnic thơm mùi BBQ bên hồ Chipping Norton (Warick Farm), nơi người Việt chúng ta vừa nướng thịt vừa cười nói rôm rả, còn chú kangaroo thì ngồi gần đó nhìn
chăm chú như muốn hỏi: “Ê, có phần của tui không?”
Thịt kangaroo không chỉ là món ăn, mà còn là biểu tượng của sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại, giữa thiên nhiên và con người. Với người Việt xa xứ như tôi, thử một miếng kangaroo cũng giống như thử một phần nước Úc – hoang dã, mạnh mẽ, nhưng cũng đầy tinh tế.
Nếu bạn còn ngần ngại, hãy thử một lần. Biết đâu bạn lại thích cái vị “Úc” ấy đến bất ngờ.
R. N. (viết riêng cho Dân Việt News)
