Có những buổi sáng trên vùng Virginia hay Northern Adelaide Plains, khi mặt trời vừa nhô lên khỏi những nhà kính trải dài đến tận chân trời, người ta vẫn bắt gặp hình ảnh quen thuộc: những người nông dân Việt
Nam cần mẫn bước ra ruộng từ rất sớm. Họ không ồn ào, không thích xuất hiện trên truyền thông, càng không quen nói về thành tích của mình. Nhưng chính đôi bàn tay chai sần ấy đã góp phần nuôi sống hàng triệu bữa ăn, làm giàu cho nền nông nghiệp Nam Úc và viết nên một trong những câu chuyện nhập cư thành công nhất của tiểu bang.
Điều đáng quý hơn là câu chuyện ấy hôm nay đang bước sang một chương mới.
- Nếu thế hệ thứ nhất gieo những hạt giống đầu tiên trên mảnh đất xa lạ thì thế hệ thứ hai và thứ ba đang tiếp tục gieo những hạt giống tri thức, công nghệ và sự hội nhập. Đó không phải là sự thay thế, mà là một cuộc chuyển giao đầy hy vọng.
Ngày nay, nhìn vào cộng đồng người Việt tại Nam Úc, người ta không còn chỉ thấy những luống rau xanh, mà còn thấy bác sĩ, luật sư, kỹ sư, nhà khoa học, doanh nhân, chuyên gia công nghệ, giáo viên, công chức và những nhà lãnh đạo trẻ đang trưởng thành trong xã hội Úc.
Khoảng nửa thế kỷ trước, những người Việt đầu tiên đặt chân đến Nam Úc mang theo rất ít hành trang. Sau chiến tranh, nhiều gia đình đến đây với hai bàn tay trắng, vốn tiếng Anh ít ỏi, bằng cấp chưa được công nhận và một tương lai đầy bất định.
Nhưng họ có một tài sản quý giá: tinh thần lao động.
Nông nghiệp trở thành điểm tựa đầu tiên của nhiều gia đình. Những cánh đồng rau, những trang trại chăn nuôi, đặc biệt là nghề trồng rau màu và chăn nuôi heo ở vùng Virginia đã mở ra con đường mưu sinh cho hàng nghìn người Việt. Ngay từ năm 1985, Hiệp hội Nông dân Việt Nam Nam Úc được thành lập nhằm hỗ trợ kỹ thuật sản xuất, chia sẻ kinh nghiệm và giúp các gia đình mới định cư thích nghi với môi trường nông nghiệp của Úc.
Đó không đơn thuần là một tổ chức nghề nghiệp.
Đó là nơi những người đồng hương cùng nhau học cách đứng dậy sau những mất mát của cuộc đời.
Có người từng ví rằng, người Việt mang theo chiếc cuốc từ quê nhà, nhưng trên đất Úc, họ học cách vận hành cả hệ thống tưới tự động, nhà kính hiện đại và quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn quốc tế.
- Chính sự ham học hỏi ấy đã biến nhiều trang trại gia đình thành những doanh nghiệp nông nghiệp có giá trị hàng triệu đô-la.
Hôm nay, khi nhắc đến vùng Northern Adelaide Plains, người ta nhắc đến một trong những trung tâm sản xuất rau màu công nghệ cao quan trọng của nước Úc.
Khu vực này tạo ra giá trị nông sản hàng trăm triệu đô-la mỗi năm, với hệ thống nhà kính, công nghệ tưới tiêu, kiểm soát môi trường và chuỗi cung ứng hiện đại. Phần lớn hoạt động sản xuất dựa trên các doanh nghiệp gia đình, trong đó cộng đồng người Việt giữ một vai trò rất đáng kể.
Không phải ngẫu nhiên mà trong thống kê dân số, nghề trồng rau ngoài trời vẫn là một trong những ngành sử dụng lao động người Việt nhiều nhất tại Adelaide.
Nhưng nếu chỉ nhìn vào những con số ấy thì vẫn chưa thấy hết câu chuyện.
Điều đáng nói hơn là thế hệ thứ nhất đã tạo dựng được một nền tảng kinh tế đủ vững để con cháu có điều kiện học hành.
Có lẽ đó mới là "mùa vụ" thành công nhất của họ.
Một người cha dành cả đời cặm cụi trong nhà kính không mong con mình tiếp tục cực nhọc như thế.
Một người mẹ bán rau ngoài chợ không mong con nối nghiệp bán rau.
Ước mơ lớn nhất của họ thường rất giản dị: "Con chỉ cần học nên người."
Và các con đã làm được.
- Ngày nay, nhiều thanh niên gốc Việt tốt nghiệp từ các đại học danh tiếng, bước vào những ngành nghề đòi hỏi trình độ chuyên môn cao. Các em làm việc trong bệnh viện, phòng thí nghiệm, trường học, ngân hàng, doanh nghiệp, cơ quan chính phủ hay khởi nghiệp bằng những công nghệ mới.
Không ít người vẫn gắn bó với nông nghiệp, nhưng theo một cách rất khác.
Nếu cha mẹ cầm cuốc thì con cái cầm máy tính.
Nếu thế hệ trước nhìn màu đất để đoán thời tiết thì thế hệ sau sử dụng cảm biến, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và quản lý chuỗi cung ứng.
Đó chính là sự kế thừa đẹp nhất.
- Sự chuyển dịch này cũng phản ánh quy luật phát triển của các cộng đồng nhập cư thành công trên thế giới.
Thế hệ đầu tiên thường tập trung xây dựng nền tảng kinh tế.
Thế hệ thứ hai phát triển giáo dục và chuyên môn.
Thế hệ thứ ba mở rộng ảnh hưởng trong các lĩnh vực lãnh đạo, đổi mới sáng tạo và chính sách công.
Người Việt Nam tại Nam Úc đang đi đúng quỹ đạo ấy.
Đó không phải là sự rời xa nguồn cội.
Ngược lại, nhiều người trẻ vẫn trở về phụ giúp gia đình, hiện đại hóa trang trại, mở rộng thị trường xuất khẩu hoặc tham gia các tổ chức cộng đồng.
Họ mang theo tri thức của đại học để làm giàu thêm kinh nghiệm của cha mẹ.
Đóng góp của cộng đồng người Việt vì thế cũng vượt xa phạm vi từng trang trại riêng lẻ.
Ngành nông nghiệp và thực phẩm hiện là khu vực xuất khẩu lớn nhất của Nam Úc, tạo doanh thu khoảng 18.5 tỷ đô-la trong năm tài chính 2022–2023 và đóng vai trò trụ cột đối với kinh tế vùng của tiểu bang.
Trong bức tranh chung ấy, cộng đồng người Việt là một mắt xích quan trọng của chuỗi giá trị từ sản xuất, chế biến đến phân phối.
Không chỉ tạo việc làm, họ còn đóng thuế, đầu tư máy móc, thúc đẩy đổi mới kỹ thuật, đào tạo lao động trẻ và góp phần giữ cho nhiều vùng nông nghiệp phát triển bền vững.
Đóng góp ấy đôi khi âm thầm đến mức người ta dễ quên.
Nhưng cũng giống như một gốc cây khỏe mạnh, dù ít ai nhìn thấy bộ rễ, chính bộ rễ ấy đang nuôi cả tán cây.
Những năm gần đây, quan hệ kinh tế giữa Nam Úc và Việt Nam ngày càng được tăng cường. Chính quyền Nam Úc đã mở văn phòng thương mại đầu tiên tại Việt Nam, đồng thời ghi nhận cộng đồng người Việt là một lực lượng doanh nhân năng động, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế và kết nối thương mại giữa hai bên.
Đó là sự ghi nhận rất đáng tự hào.
- Nhưng có lẽ niềm tự hào lớn nhất không nằm ở những lời khen.
Mà nằm ở chỗ những tthiếu niên từng ngồi làm bài tập bên cạnh những thùng rau năm nào, hôm nay đã trở thành những công dân tự tin, đóng góp cho đất nước đã cưu mang gia đình mình.
Có người từng hỏi: "Thành công của cộng đồng người Việt tại Nam Úc được đo bằng điều gì?"
Có lẽ không phải chỉ bằng diện tích đất canh tác.
Không chỉ bằng số lượng nhà kính.
Cũng không chỉ bằng doanh thu hay giá trị xuất khẩu.
Thành công ấy được đo bằng khoảng cách mà một cộng đồng đã đi được chỉ trong hai, ba thế hệ.
Từ những người tị nạn gần như trắng tay... đến những chủ doanh nghiệp.
Từ những người không nói được tiếng Anh... đến những giáo sư, bác sĩ, kỹ sư và doanh nhân.
Từ những luống rau đầu tiên... đến những chân trời tri thức mới.
Đó là một hành trình không chỉ làm giàu cho từng gia đình, mà còn làm giàu cho cả Nam Úc.
Và khi thế hệ thứ hai, thứ ba tiếp tục bước đi trên nền tảng mà cha ông đã dày công vun đắp, câu chuyện thành công của cộng đồng người Việt chắc chắn sẽ còn được viết tiếp - không chỉ bằng mồ hôi trên cánh đồng, mà còn bằng trí tuệ, sáng tạo và tinh thần cống hiến cho quê hương thứ hai của mình.
BBT Dân Việt News
Tài liệu tham khảo:
• Australian Bureau of Statistics (ABS), 2021 Census Quick-
Stats - People born in Vietnam in Greater Adelaide.
• South Australian History Hub, Vietnamese in South Australia.
• Department of Primary Industries and Regions (PIRSA),
2024-25 Annual Report.
• PIRSA, South Australia Produce Sectors.
• City of Playford, Northern Adelaide Plains Food Region.
• Government of South Australia, SA’s first ever trade post to
be established in Vietnam.
