Sáng nào tôi cũng ra quán cà phê quen ở góc đường Beamish, Campsie, ngồi nhâm nhi ly “ flat white”, nhìn người ta đi làm sớm. Ở tuổi 82, tôi đã sống ở Sydney hơn nửa đời người, vậy mà mỗi lần nhìn những căn nhà gạch đỏ hai tầng mọc lên san sát, tôi lại nhớ cái thời mình mới đặt chân đến Úc năm 1973 – khi Sydney còn hiền như cô gái mới lớn, và giấc mơ mua nhà… gần lắm, với tay là tới.

Hồi đó, lương trung bình của một người lao động chỉ khoảng 6,000 đô một năm. Căn nhà ba phòng ở Campsie giá 23,000 đô – nghe mà thấy thương cho tụi nhỏ bây giờ. Hai vợ chồng tôi làm việc chăm chỉ, ăn
cơm với trứng gà luộc chấm nước mắm cũng thấy vui, vì chỉ cần vài năm là có thể mua được nhà.

Năm 2025–2026: Khi giấc mơ nhà ở trở thành cuộc đua marathon
Theo ABS (Australian Bureau of Statistics), lương trung bình của người Úc năm 2025 là 2,051 đô mỗi tuần, tức khoảng 106,652 đô mỗi năm. Nghe thì tưởng nhiều, nhưng khi tôi hỏi con gái tôi - nó làm kế toán ở Bankstown - thì nó cười buồn: “Ba ơi, nhà ở Campsie giờ hai triệu rồi.”

Tôi tra thử trên realestate.com.au, đúng là giá trung bình một căn nhà ba phòng ở Campsie đã lên tới 1,850,000 đô năm 2025, và đầu 2026 đã vượt 2,050,000 đô - mặc dầu giá nhà hiện tại (tháng 7/2026) có hạ chút đỉnh!

Nghĩa là, để mua một căn nhà trung bình, người lao động phải bỏ ra gần 19 lần thu nhập năm - trong khi hồi
tôi trẻ, chỉ cần bốn lần.

Tôi ngồi tính nhẩm: nếu con gái tôi tiết kiệm 20% lương mỗi năm, thì phải mất 11 năm mới đủ tiền đặt cọc.
Mà trong 11 năm đó, giá nhà lại tăng tiếp.

Năm mươi năm tăng giá - hai đường cong không bao giờ gặp
Tôi nhớ rõ từng giai đoạn, vì mỗi lần giá nhà tăng là mỗi lần tôi nghe tụi nhỏ than thở:
• Thập niên 1980: lương khoảng 17,000 đô, nhà Campsie 95,000 đô.

• Thập niên 1990: lương 32,000 đô, nhà 210,000 đô.

• Năm 2005: lương 52.000 đô, nhà 520,000 đô.

• Năm 2015: lương 78,000 đô, nhà 1,370,000 đô.

• Năm 2025: lương hơn 106,000 đô, nhà gần 2 triệu.

Hai đường cong - lương và giá nhà - cứ tách nhau ra mãi, như hai người bạn cũ đi ngược chiều trên con phố Beamish, nhìn nhau mà không bao giờ gặp lại.

Vì sao giới trẻ “nhịn ăn cũng không đủ”?
- Lương tăng chậm hơn giá nhà
Trong 50 năm, lương tăng khoảng 21 lần, nhưng giá nhà tăng gần 90 lần. Nhà đất không còn là nơi ở, mà là
“kho vàng” cho nhà đầu tư.

- Chính sách thuế ưu ái nhà đầu tư
Negative gearing cho phép người có tiền mua thêm nhà để cho thuê, khấu trừ thuế. Người trẻ thì chỉ biết
thuê, tiết kiệm từng đồng mà vẫn bị giá vượt mặt. Nghe nói negative gearing sẽ bị loại bỏ, do vậy các nhà
đầu tư chùn bước, đỡ khổ cho giới trẻ.

- Chi phí sinh hoạt tăng nhanh
Theo ABS Household Spending Indicator 2026, chi phí tăng 4.2% mỗi năm, trong khi lương chỉ tăng 3%.

- Tâm lý “đầu tư an toàn”
Người có tiền đổ vào nhà và đất, khiến nguồn cung cho người mua lần đầu càng khan hiếm.

NHỮNG CON SỐ BIẾT NÓI
Theo ABS Housing Data, tỷ lệ sở hữu nhà của người dưới 35 tuổi ở Úc giảm từ 60% năm 1981 xuống còn
37% năm 2021.

Theo Domain Housing Affordability Report 2025, thời gian trung bình để tiết kiệm đủ tiền đặt cọc 20% cho một căn nhà ở Sydney là 11.5 năm.

Giá thuê trung bình ở Sydney tăng 7% trong năm 2025, khiến người trẻ càng khó tiết kiệm.

Hệ quả xã hội – khi “ngôi nhà” trở thành biểu tượng xa xỉ
Giấc mơ sở hữu nhà từng là nền tảng của xã hội Úc: ổn định, gia đình, tích lũy. Nhưng khi giá nhà vượt xa
thu nhập, hệ quả lan rộng:
• Người trẻ trì hoãn kết hôn và sinh con.

• Khoảng cách giàu nghèo tăng, người có tài sản hưởng lợi, người thuê nhà bị đẩy ra xa trung tâm.

• Tâm lý bất an lan rộng, khiến họ cảm thấy “bị bỏ lại phía sau”.

Có lối thoát nào không?
Chuyên gia đề xuất:
• Đánh thuế cao hơn với đầu tư nhà thứ hai.

• Tăng cung nhà xã hội và nhà giá rẻ.

• Cải cách quy hoạch đô thị, xây nhà mật độ cao gần trung tâm.

• Điều chỉnh chính sách thuế đất và lãi suất để cân bằng giữa đầu tư và nhu cầu ở thực.

Nhưng những giải pháp ấy cần thời gian và ý chí chính trị - điều mà người trẻ không thể chờ mãi.

Câu chuyện của tôi - từ người nhập cư đến người chứng kiến
Tôi mua căn nhà đầu tiên năm 1978 với giá 26,000 đô. Mỗi tháng trả góp 200 đô, mười năm là xong. Khi con
gái tôi đi làm năm 2010, giá nhà đã vượt 700,000 đô. Nó nói: “Ba ơi, con làm cả đời cũng không mua nổi nhà.”

Giờ đây, nó gần 40 tuổi, vẫn thuê căn hộ hai phòng ở Bankstown với giá 650 đô mỗi tuần. Nó tiết kiệm,
không đi du lịch, không mua xe mới, nhưng tiền tiết kiệm vẫn không theo kịp giá nhà tăng.

Tôi nhìn nó, thấy hình ảnh mình ngày xưa - cũng từng mơ có một mái nhà riêng. Nhưng khác là, hồi đó giấc
mơ ấy gần lắm. Còn bây giờ, giấc mơ ấy xa như ngọn đèn cuối phố.

Dự báo 10 năm tới: để tụi nhỏ nhìn mà… thở dài
- Giá nhà Sydney năm 2035 sẽ là bao nhiêu?
Theo phân tích của Propertyology và realestate.com.au, dựa trên tốc độ tăng giá 20 năm qua, một căn nhà
Sydney có thể đạt khoảng 3.5 triệu đô vào năm 2045.

Suy ra theo tốc độ tăng trưởng tương tự, đến năm 2035, giá trung bình có thể chạm 2.8–3.0 triệu đô (ước tính dựa trên xu hướng tăng 3.5–6 lần mỗi 20 năm).

Ngoài ra, một nghiên cứu của ABC News dự báo rằng đến 2031, nhà ở Greater Sydney sẽ vẫn “không thể
mua nổi” đối với người có thu nhập trung vị.

Tiền lương năm 2035 sẽ là bao nhiêu?
Theo dự báo của RBA và Treasury, tốc độ tăng lương sẽ duy trì quanh 3.0–3.5% mỗi năm đến 2028.

Nếu xu hướng này tiếp tục, đến năm 2035, lương trung bình một năm của người Úc có thể đạt khoảng 140,000– 150,000 đô (ước tính dựa trên tăng trưởng 3.2–3.5%/năm).

Nhưng ngay cả với mức lương đó, giá nhà vẫn sẽ gấp 18–20 lần thu nhập năm – nghĩa là tụi nhỏ vẫn… chạy không kịp.

GÓP Ý CHO GIỚI TRẺ
Làm sao để rút ngắn đường đến căn nhà đầu tiên?
Nhìn lại cuộc đời mình và nhìn giới trẻ bây giờ, tôi có vài điều muốn nói:
- Tiết kiệm “tự động”
Đặt lệnh chuyển 20% lương vào tài khoản tiết kiệm ngay khi nhận lương. Đừng để tiền nằm trong tài khoản chi tiêu.

- Mua xa rồi từ từ tiến vào gần
Không nhất thiết phải mua ở Sydney ngay. Có thể bắt đầu từ vùng xa hơn - Newcastle, Wollongong, Central
Coast - rồi sau này đổi dần.

- Đừng mua xe mới khi chưa có nhà
Xe mất giá, nhà tăng giá. Quy tắc vàng.

- Tận dụng lãi suất thấp để trả thêm nợ
Theo phân tích tài chính, trả thêm 100–200 đô mỗi tháng có thể rút ngắn 3–5 năm khoản vay.

- Đầu tư sớm, dù nhỏ
ETF, superannuation, hoặc các quỹ đầu tư dài hạn – để tiền làm việc thay mình.

- Đừng so mình với người khác
Mỗi người có một hành trình. Quan trọng là đi đều, đi bền.

Ngôi nhà không chỉ là gạch - ngói Tôi vẫn đi ngang qua căn nhà cũ ở Campsie mỗi sáng. Vườn hồng vẫn
nở, nhưng chủ mới là một gia đình trẻ gốc Trung Quốc, mua lại với giá hơn hai triệu đô. Tôi mỉm cười, nhớ
lại thời mình chỉ cần 23,000 đô để bắt đầu cuộc sống mới.

Ngôi nhà không chỉ là tài sản - nó là ký ức, là nơi ta dựng nên cuộc đời. Nhưng trong nền kinh tế hiện nay, ký ức ấy đang trở thành xa xỉ phẩm.

Tôi chỉ mong giới trẻ đừng ai bỏ cuộc. Dù đường dài, dù mệt phờ người, nhưng từng bước một, rồi cũng sẽ tới.

BBT Dân Việt News

Nguồn tham khảo:
• Australian Bureau of Statistics - Earnings & Inflation Data
• realestate.com.au – Sydney & Campsie Property Trends
• ABC News - Sydney Housing Affordability Forecast
• RBA - Wage Growth Outlook 2026–2028